पृष्ठम्:प्रतिज्ञायौगन्धरायणम् (सव्याख्यम्).pdf/१३७

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
१२५
चतुर्थोऽङ्कः ।

इति ।

 यौगन्धरायणः--हा चिकू।

गृहा न निर्वान्ति मया -प्रदीपितास्तथैव तावबृदयानि मन्त्रिणाम् ।,br \>
इयं तु पूजा मम दण्डधारिणः कृतापराधस्य हि सत्कृतिर्वधः ॥ २३ ॥

(नेपथ्ये हाहाकारः क्रियते ।)

 भरतरोहकः-अये,

को नु खल्वेष सहसा प्रासादाग्राद् विनिःसृतः ।
श्येनपक्षभिमृष्टानां कुररीणामिव ध्वनिः ॥ २४ ॥

तोषो नास्येव , किन्तु परितोष एवास्तीत्यर्थः । अत एव, शृङ्गारः प्रतिगृह्यतां क- नकालुकारूपं पारितोषिकं मया दीयमानं स्वीक्रियतां भवतेत्यर्थः। ‘काभं चानुम- तौ स्मृतं । प्रकाभे च' इति मेदिनी ॥ २२ ॥

 इतिशब्दः सन्देशसमाप्तौ । इतिपदानन्तरं ‘ महासेन आह ’ इत्यपेक्षितं, सामथ्यद् गम्यं वा ।

 भृङ्गरसकारमरोचयमान आह--हेति । हाधिक् कष्टम् ।

 हा इति । मया, प्रीषिताः ताः नळगिरिचित्तद्रमणायालिन साक्षि ताः । गुहाः, न निर्वान्ति न शाम्यन्ति । वस्तुते निर्वाणानामेवेदमनिर्वाणत्व- कथनमचिरनिर्वाणत्वद्योतनद्वारेण गृहसन्दीपनापराधस्यार्द्रतां व्यम् मन्त्रिणां भरतरोहकादीनां हृदयनि । तथैव तावत् , मया प्रदीपितानि न निर्वान्ति, मया मद्दसेनप्रातकूलाचरणात् प्रकोपितान्यद्यापि न शाम्यन्तीत्यर्थः । तु तथापि । दण्डधारिणः दण्डप्रणयनधिकृतात् महासेनात्। उक्त पराधवत्तया दण्डार्ह- स्येति ममपदार्थविशेषणं वा । मभ, इयं पूजा भृङ्गारोपहारसस्कृतिः । उपनमतीति शेषः । उपनमतु कामं, सा स्वीक्रियतामिति चेत् तत्राह-कृतापराधस्य जनस्य, सकृतिः वधे हि बधरूपः परमो दण्डः खलु । अतो भृङ्गरसस्कारं प्रतिग्रहीतुं नेच्छामीत्यभिप्रायः ॥ २३  पथ्य इत्यादि ।

 कोन्वित्यादि । येन यक्षभिमृष्टानामिति भयदुःखोद्भगव्यतिकरव्याकुलितत्व द्योतनार्थम् । कुररीणामिव उत्क्रोशाख्यानां शकुनीनमिव । खासानामित्र यूसि • रि ’ति क्कचित् पठ: ।। २४ ॥