पृष्ठम्:प्रतिज्ञायौगन्धरायणम् (सव्याख्यम्).pdf/१२६

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
११४
प्रतिज्ञायौगन्धरायणे सव्याख्याने

 उभौ–(क) ओदरदु ओदरदु अय्यो ओदरदु ।

(ततः प्रविशति यौगन्धरायणः बद्धबाहुः । फलकशयनेनानीयमानः ।)

 यौगन्धरायणः—अयमहमवतरामि।

रिपुगतमपनीय वसराजं ग्रहणमुपेत्य रणे स्वशस्त्रदोषात् ।
अयमहमपनीतभर्तृदुःखो जितमिति राजकुले सुखं विशामि ॥ ६ ॥

भोः ! सुखं खलु नि ष्कलत्राणां कान्तारप्रवेशः, रमणीयतरः खलु प्राप्तम नोरथानां विनिपातःअपश्चात्तापकरः खलु साधितधर्माणां मृयुः । मया हि, वैरं भयं परिभवं च समं विहाय कृत्वा नयैश्च विनयैश्च शूरश्च कर्म । शत्रोः श्रियं च सुहृदामयशश्च हित्वा प्राप्तो जयश्व नृपतिश्च महांश्च शब्दः ।


 (क) अवतरस्ववतरत्वायऽवतरतु ।


 ओवरडु इत्यादि ।

 अयमित्यादि ।

 रिपुगतमिति । अयमहं, रिपुगतं यङहस्तप्रातं । वत्सराज, अपनीय अपहृत्य । रणे युद्धे । स्वशखदोषात् , ग्रहणं उपेय अङ्गकृस्य । अपनीतभर्तु दुःखः सन्, जितमिति जयः सिद्ध इति बुद्धया । राजकुले, राजकुलमिति खश्री यान् पाठः । सुखं ससन्तोषं यथा भवति तथा । विश्वामि ।। ६ ॥

 आत्मनः कृतकृत्यस्वाच्छत्रुबशप्राप्तिरपि खेदाय न भवतीत्यमुमर्थं द्योतयिः तुं समान्यन्यायानाह--भोः सुखमित्यादि । सुखं सुखहेतुः । रमणीयतरः अ तिशयेन हृद्यः । विनिपातः दैवादिकृतं व्यसनं । खद्वितधर्माणामिति अनिजकरणं समासान्ताविध्यानित्यत्वात्, धर्मेणामित्येव वा वाठ: कटूप्यः मया हीति कान्वाय ।

 आत्मनः कृतार्थत्वमुपपादयति-वैरमिति । मया हि, वैरं प्रद्योतेन सह विरोधं भयं, परिभवं च उन्मत चर्यामुळभम् अवमानं च । समं तुल्यं । विहाय अप्रकाश्य परित्यज्य अगणयित्वेति क्रमेणार्थः । नयैः नीतिभिः । विनयैः प्रश्रयैः । शरैश्च बाणैश्च । कमें समं कृत्वा । शत्रो: श्रिथे च जयलक्ष्मी च । सुहृदाम् अय . शश्च रुमण्वदादीनाम् अकीfी च । समं हित्वा याजयित्वा । जयश्च, नृपतिश्र व त्सराजश्च । महन् शब्दश्च कीर्तिश्च समं प्रप्तः ॥ ७ ॥