पृष्ठम्:प्रतिज्ञायौगन्धरायणम् (सव्याख्यम्).pdf/१०७

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति
९५
तृतीयोऽङ्कः

 यौगन्धरायणः -सखे ! रुमण्वन् ! स्थिरीक्रियतमामा । अनेनैव वेषेण जर गन्तव्या ।

 विदूषकः-(क) भो ! अहं च एदेण उत्त-भणेहि जोअन्धराअणस्स जहसमास्थिदा समथणा ण रोअटे मे । समाणे गमने पजोदस्स अवमाणवि. सेस चिन्तीअदि । मा कामप्पधण ति मं अवमण्णेहि । अवमाणस्स अवाजिदिं अण्णेसामि त्ति ।

 यौगन्धरायणः-अहो शत्रुजनपहास्यमभिधानम् । अहो निरपत्र पठ खळ बुद्धेः । अहो सुहृजनसन्तापकारणम्। अदेशकाळे ललितं काम यते स्वामी । कुतः ,


 (क) भोः ! अहं चैतेनोक्तः-- भण यौगन्धरायणाय यथासमर्थिता समर्थना न रोचते मे । समाने गमने प्रद्योतस्यावमानविशेषश्चिन्स्यते । मा कामप्रधान इति मामवमन्यस्व । अवमनस्यापचतमन्वेषे इति।


बन्धनमेकोऽनर्थः , कौशम्बीघ्रयाणादिबहुकार्यविघटकं छठेयुषीकामुकघमपरोऽनर्थ इत्यनर्थसङ्घचारित्वमिह बोद्धव्यम् ।

 सखे इत्यादि । अनेनैव वेषेण जरा गन्तव्य प्राप्तुं योग्या; न स्वेनं वेषं परस्यज्य स्वरूपेण । वेषे। ह्ययं स्वामिनं कौशम्बी मनीषा न त्यक्तव्यः, स्वामी च वसवदत्तयामासक्त उज्जयिनीं न हास्यतीत्यभिप्रायः ।

 भो इत्यादि । एतेन स्वमिना । यथासमर्थिता समर्थन स्वरसमर्थतप्रकारा कार्यसंप्रधारणा । मे मी । न रोचते, नाहं बन्धनान्निष्क्रम्यै ककः कौशाम्बीं गन्तु मिच्छामीत्यर्थः। किं तर्हि कर्तव्यमिच्छसीत्याकाङ्कयामाह--गमने महाप्रयाणे । समने स्वपक्षमत्पक्षयोस्तुल्ये सति । प्रद्योतस्य, अवमानविशेषः तस्कन्यापहरणरूपः । चिन्यते कार्यत्वेन मया विचार्यते । एवञ्च प्रद्योतकन्यया सहैव केश।बीप्रयाणं ममेष्टमित्यभिप्राय: । एतच्च न कामपरतयेत्यह-मां, कामप्रधान इति कामवश्य इति मत्वा । मावमन्यस्व । कथं तर्हि मन्तव्योऽसीत्यपेक्षायामाह---अवमानस्य प्रद्योतप्रयुक्तस्य मद्वन्धनपरिभवस्य अपचितिं निष्क्रयम् । अन्वेषे तकन्यापहरण द्वारेणान्विच्छामि । इति मन्यस्वेति शेषः ।

 अहो इत्यादि । स्वामी, अदेशकाले अदेशे अकाले च । ललितं कामवि- लासं कामयते ।