पृष्ठम्:पञ्चीकरणवार्तिकम्.djvu/21

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति


数、1 磐 स्सत्वात् अतिग्र्याप्तिवारणाय इन्द्रियैरित्युक्तम् । न च तत्रापि इन्द्रियाणि दृश्यन्ते इति श्वाच्ये तेषां वासना'रूपत्वात् । न च वासनारूपैरपि तैरर्थीपलब्धिस्तत्रास्तीति वाच्यम् - वासनारूपाणां तेषामर्थानामिबिाविषयत्वेन” साक्षिणा 'भास्यमानत्वमेव न तूलब्धौ करणांचं । तत्प्रतीतिस्तु जाप्रकले करणत्वप्रतीते; तद्वामनामात्रं देवतानुग्रहाभावेन मुख्यकरणत्वाभावादिल्याशयेन देवतानुग्रहान्वितैरित्युक्तम् ॥ नचैवमपि मनः करणं तत्रास्तीति वाच्यै तस्येन्द्रियत्वाभावात् * मनस्सर्वेन्द्रियाणिच ' इत्यादिश्रुतौ इन्द्रियेभ्यः पृथग्गणनात् । अत एव श्रुतेरिन्द्रियत्वाभावनिश्चयातू 'मनष्षष्ठांनीन्द्रियाणि' इत्यत्र विजातीयेनैव संख्यापूरण कार्य। यजमानपश्चमा इडां * प्राश्येल्यत्रावृत्विजापि विजातीयेन यजमानेन संख्यापूरणदर्शनात् । सजातीयेनैव संख्यापूर्णन्यायस्तु गुहां प्रविटाविल्याधिकरणसिद्धसन्देहस्थल एव , न तु मानान्तरेण विजातीयत्वनिश्चयस्थलेऽपीति भावः । खप्ने मनस अर्थोपलबैिध प्रत्युपादानत्वेन करणत्वाभावाश्च न तदादायाति3यातिरिति । न चैवमपि समाधिमूर्छयोरव्याप्तिः । तत्रेन्द्रियैरुपलब्ध्यभावात् तयोर्जागरणत्वादिति वाच्यं, मूर्छायाः ‘मुग्धेऽधैसम्पत्तिः परिशेषा'दिति न्यायेनाजागरणत्वात्, समाधेस्तुरीयावस्थात्वेन अजागरणत्वाच्चति ।। १३ ।। इदानीमध्यात्मादिविभागं सुखप्रतिपत्यर्थ विविच्य दूर्शयति-क्षेत्रमित्यादिना ईश्वरोऽत्राधिदैवतमित्यन्तेन । श्रोत्रमध्यात्ममित्युक्त श्रोतव्यै शब्दलक्षणम् । अधिभूतं तदित्युक्तं दिशस्तत्त्राधिदैवतम् ।। १४ ।। 1. मात्र । 2. मिव विषयात्वेन | 8. भास्यल्वादे ब्र । 4 भक्षयन्तील्यत्र ।