पृष्ठम्:तन्त्रवार्तिकम्.djvu/१०३५

विकिस्रोतः तः
Jump to navigation Jump to search
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति


तृतीयाध्यायस्य चतुर्थः पादः। ९६९ दिशब्दधव प्रधानभूतशक्तयनभिधानप्रसङ्गात् सिसाध यिषितधर्मविशेषविपरीतसाधनत। अथ वा यदा मुख्यं समानधिकरण्य मसिष्ठं तदेतरवाचकेष्वेव दृष्टमिति वि रुदता। न च लक्षणयां गौणत्वे वा वाचकत्वमस्तीति तत्सिद्धिसूत्रे ऽर्थाभिधानसंयोगादित्यव च साधितम् । तेन विपक्ष एव नास्तौत्येवं शक्यं वक्तुम् । एवं परे ष्वपि साधनेषु यथासंभवं योजयितव्यम् । तङ्गतसंख्यो- प्रदानमपि शक्तिगतत्वेन तावदसिद्धम् । न हि शक्य त्मिककारकाश्रयाः संख्याः केन चिदिष्यन्ते द्व्याश्रित त्वत्तसम । अथ त यहूताम सौ संख्यामुपादत्ते तस्यैव प्रतिद्रव्यस्य वाचक इतिशयते । ततः पूर्वाभ्युपगमविः रोध: । न हि कश्चिदैकरण आख्यातस्य द्रव्यवचनत्व मिच्छति । यदि तु वाच्यलक्षितगतसंख्याभेदोपादानम भेदोपचराद् गौणमेवैतब्बेतुः ततः सिंहो देवदत्तः सिंह देवदत्तयज्ञदत्तौ मिं ह देवदत्तयज्ञदत्तविष्णुमित्र इत्या दिभिरनैकान्तिकम्। पच कादौ यावति पचतिकभिधा नं तवति संख्याभेदोपादायित्वं नास्ति विभक्तिवाच्यत्व त्संख्याया इति हेतुविकलता । यत्र तु विभक्तौ तदस्ति तस्यां क न्नभिधानाभावात्मयविकलता । तेन तृतीया तमेव किञ्चित्पदमुदाहर्तव्यम् । तत्रापि तु सर्वे सा मानाधिकरण्यघदू दोषाः संभवन्तीत्यसाधनत्वम् । इदम परमनैकान्तिकत्वम् । गोशब्दो न ब्रवीति यम् अथ तु तङ्गतसंख्याभेदमुपादत्ते । नैवैष विपक्ष इति यदि व- देत् प्रकृत्यधिकरणम के व्याख्यातव्यम् । कतरत्रानु • •

  • प्रतिज्ञायतइति क° पु० पी० ।।

१२२