२४ श्रीशिवराजविनिर्मितो चक्रिताः । प्रतीपगाः पञ्च खेडा राजराष्ट्रविनाशदाः ॥ १२ ॥ अकः सौरिः कुजः सौरिस्तमः सौरिः कुजो गुरुः। गुरूः सौरिः समायोगो महीनाशाय जायते । ॥१३पञ्च ग्रह नन्ति चतुष्पदान्वै पर् च ग्रहा नन्ति समस्तभूपान् । सप्त ग्रहा नन्ति समस्तदेशान्निहन्ति चाष्टग्रहकूटयोगः ॥ १४ ॥ त्रिभिः क्रूरैश्चतुःसन्यैरे कराशिस्थितैर्यदा । ग्रहसंकलितं नाम मेदिन्यां रुधिरं भवेत् ॥ १५ ॥ एक राशौ यदा यान्ति चत्वारः पञ्च खेचराः। प्लावयन्ति महीं सर्वां रुधिरेण जलेन वा ॥ १६ ॥ इति ग्रहशृङ्गाटफम् । इति श्रीज्योतिर्निचन्धे चाराध्यायः समाप्तः ।। अथ मनप्रकरणम् । वसिष्टः-“फलानेि संहितोक्तानि मानायत्तानि यत्नतः । सिद्धान्तोक्तानि तान्यादौ ब्राह्मादीनि प्रचक्ष्महे ।। १ ॥ पौलिशः-ग्राहं दैवं मनोमन पैनं सौरं च साचनम् । नाक्षत्रं च तथा चान्द्रे जैत्रं मानानि वै नव ॥ । २ ॥ एषु साचनसौरऊँचान्दैः स्यात्सर्वकर्मणाम् । सिद्धिरत्राथ वर्षस्य फलं जैवेन गृखते ।। ३ ॥ वसिष्ठ-मानं विधातुः खञ् नित्यमायुःप्रमाणविज्ञानविः च कार्यम् । गीर्वाणमन्वोरपि मानमेवं पैत्रं च मानं शशिनः प्रवृत्तम् ti ४ ॥ शिरोमणौ- खखाभ्रदन्तसागैर् ४३२००० चुंगा ४ फाि ३ युग्म ६ भू १ गुणैः । क्रमेण सूर्यवत्सरैः कृतादयो युगाख्यः ॥१५॥ । सिद्धान्तसार-जलधािभि ४ श्व युगे ४ श्च चतुर्युगं शशिनगै ७१श्चतुर्गकर्मनुः । कृतकुभि १४ मेनुभिश्च दिनं विधेरिति निशाऽदशतायुरथाऽऽत्मभूः ॥ ६ ॥ आर्थेिषेणिः-पैतामहमहो दैवं युगं खाभ्राभ्र भू १००० गुणम् । स कल्पः कथ्यते प्राईस्तत्रेन्द्राः स्युश्चतुर्दश ॥ ७ ।। शिरोमणो-संधयः स्युर्मनूनां ऋताब्दैः समा आदिमध्यावसानेषु तैमिंश्रितैः । स्याद्युगानां सहत्रं दिनं वेधसः सोऽपि कल्पो शुरात्रं तु कल्पद्वयम् ॥ ८ ॥ शतायुः शतानन्द एवं प्रदिषुस्तदायुर्महाफल्य इत्युक्तमाचैः। यतोऽनादिमानेप कालस्ततोऽहं न चेद्यत्र पद्मोद्भवा ये गतास्तान् ॥ ९ ॥ तथा बर्तमानस्य कस्याऽऽयुपोऽयं कथं साधंत्रषट्कं केचिदूचुः। भवत्रत्वागमः कोऽपि नास्योपयोगो ग्रह वर्तमानद्वैपातात्मसाध्याः ॥१०॥ यतः सृष्टिरेष दिनादौ दिनान्ते लयस्तेषु
- वचः श्लोकाः स. पुन हे न सन्ति ।
२ क. धुळ7° ।