उयोतिर्निचन्धः । ३५७ अथ जन्माष्टमीनिर्णयः । सनकुमर उवाच-श्रवणस्य तु मासस्य कृष्णाष्टम्यां नराधिप ! रोहिणी यदि लयेत यन्ती नाम सा तिथिः ॥ १ ॥ व्यास-अर्धरात्रे तु रोहिण्यां यदर कृष्णाष्टमी भवेत् । तस्यामभ्यर्चनं शौरेर्हन्ति पापं त्रिजन्मजम् ॥ २ ॥ विष्णु- रहथे—आजापयर्स संयुक्ता कृष्णा नभसि चाष्टमी । मुहूर्तमपि लभ्येत संच पोप्या महाफला ॥ ३ ॥। व्यासःजन्माष्टमी रोहिणी च शिवरात्रिस्तथैव च । पूर्वविद्भत्र कर्तव्या तिथिमान्ते च पारणम् ॥ ४ ॥ तोशीिसहितां कार्या पूर्वी वा यदि वा परा । रोहिणीसहिता पूर्वी तदन्ते पारणं भवेत् ॥ ५ ॥ जयन्ती शिवरात्रिश्च कार्यं भद्रयान्विते । छूवोपवासं तिथ्यन्ते तदा कुर्यातु पारणम् ॥ ६ ॥ नारदः-कार्या विद्धाऽपि सप्तम्या रोहिणीसहिताऽष्टमी । तत्रोपवासे कुर्वीत तिथिमान्ते च पारणम् ॥ ७ ॥ पासःतिथ्युक्षयोर्यदा छेदो नक्षत्रा न्तमथापि वा । अर्धरात्रेऽथवा कुर्यात्पारणं त्वपरेऽहनि ।। ८ ॥ पारणं तिथि भान्ते च कुर्यादैकस्य वा क्षये । अतोऽन्यथा पारणायां व्रतभङ्गमवाप्नुयात्।९॥ याः काश्चित्तिथयः प्रोक्ताः पुण्या नक्षत्रयोगतः । अत्रान्ते । पारणं कुर्याद्विना श्रवणरोहिणीण्यौ॥१०॥ एतसेभघाभिप्रायम् । विष्णुरहस्ये-मुहूर्तेनापि संयुक्त संपूग सISष्टम भवेत् । किं पुनर्नत्रमयुक्ता कुलकोट्याश्च मुक्तिदा ॥ ११ ॥ व्यासः-दिनद्वयेऽप्यर्धरात्रे योगस्तिथिभयं”द । तदा परदिने कार्य जयन्तत्रत मुत्तमम् ॥ १२ ॥ स्कन्दपुराणे-उदये चाष्टमी किंचिन्नवमी सफला यादि । लभ्यते युधसंयुक्ता प्राजापत्यर्द्धसंयुता । अपि वर्षशतेनापि लभ्यते वा न वा विभो ॥१३ ॥ पऑपुराणे-मैतयोनिगणानां तु प्रेतत्वं नशितं नरैः । येः कृता अत्रणे मासि स्वधूपी रोहिणीयुता ॥ १४ ॥ किं पुनर्युधवारेण सोमेनापि विशेषतः । किं पुनर्नवमीयुता कुलकोट्याश्च मुक्तिदा ॥ १५ ॥ सूर्योदये सर्वथा सप्तमी युक्त संत्याज्यः सर्वेवंष्णवैः । उपेष्या १ नवमीयुक्त तदुक्तं पुष्करे स्फुटम् । ॥ १६ ॥ वर्जनीया प्रयत्नेन सप्तमीसंयुताऽघुमी । समझाऽपि न कर्तव्या सशल्या सा प्रकीर्तिता ॥ । १७ । अत्र निर्णयः-अर्धरात्रे तु योगोऽयं रोहिण्या भवति कचित् । तामेवोपवसेनाम्यामर्धरात्रोपयोगतः ॥ १८ ॥ अgभ्यां रोहि- णीयोगो मध्यरात्रे दिनद्वये । तदोत्तरैव कर्तव्या न पूर्वेत्येप निणेयः ॥ १९ ॥ जयन्ती युथवारेण समद्वारेण या पुनः । लभ्यते दैवयोगेन तामुपोष्य महा- फलम् । २० ॥
पृष्ठम्:ज्योतिर्निबन्धः.pdf/३८२
दिखावट