ज्योतिर्निबन्धः । ३५३ तिके तारे मृदुतीक्ष्णे च मिश्रिते । पापचारयुते ते ते स्तः सौम्ये शुभेऽहनि ॥ ३ ॥ तथा लोक्तितो भानुः सौम्यभागस्थितो बली । स्थिरं शस्तस्तथा ज्ञेयो यात्रायुट्यादिकर्मसु ॥ ४ ॥ अथ फूलपाकक्षपस्तपारिहारश्च । संहितास्त्ररशास्त्रादौ लीग्रहभेदतः | प्रकरैर्बहुभिः प्रोक्तः कर्मकालः पुरा तनैः ॥ १ ॥ तेष्वेकः कस्यचिस्फालः शुभोऽपि विफलो भवेत् । फलदः कस्य चित्सोऽपि स्फुटं तत्कारणं वद ॥ २ ॥ ज्योतिष्प्रकाशे-कार्यसिद्धयै मुहूर्ता ये प्रोक्तास्ते यस्य जन्मानि । सानुकूलाः सदा तस्य फलदाः स्युर्न चान्यथा ॥३॥ विनाऽऽदित्यं ग्रहः सर्वे दिवसं कर्तुमक्षमः । न फम्ति मुहूर्तानि तथेहानुग्रहं विना ॥ ४ ॥ अथ यगभिपतत्सरंहारश्च ।
मोघाः स्युः शिखिना दग्धबीजखद्योगाः केऽपि शरीरधारिणः । दृढफलोदयाः परे पर्णाकीर्णहुताशराशिवत् ॥ १ ॥ यथा मृगजले बुद्धिर्जलमस्तीति वै पुनः। शुक्तो रौप्यं तथा ज्ञानमिह यो नयो मुधा ।। २ ।। अथ भूमानाक्षेपस्तपरिहारश्च। पृथ्वीमानं पुराणेषु यत्प्रोक्तं तेन साम्यना । ज्योतिःशास्त्रे कथं नास्ति तन्मे निःसंशयं वद ।। १ । बह्वीः साधनं कष्टं स्पार्कस्तु सुखावहम् । तेनापवर्तितं मानं धरित्र्याः केचिदूचिरे ॥ २ । अन्ये वदन्ति कृतिनो धर्मादीनां युगे युगे क्षीणत्वं स्यात्तथा भूमिः स्वतः संकोचतामियात् ॥ ३ ॥ सैब पृथ्वीति वे सत्यं साधनार्थं दिवौकसाम् । भूमानं कल्पितं परैः सूर्येन्द्रम्घघहे ॥ ४ ॥ अथ भूमानम् । पुराणेषु क्षितेर्मानं कोटिनाद्धेषु योजनम् । पफोटयूनं च केऽप्याहुर्मानं कोटिमितं परे ॥ १ ॥ अथ ज्योतिःशास्त्रोक्तं भूमानम् । सिद्धान्तशिरोमण-प्रोक्तो यजनसंख्यया कुपरिधिः सप्ताङ्कनन्दाधय४९६७ स्तझयसः कुञ्चनंगसायकमृचः १५८१ सिद्धlशके २४ नधिकः । पृष्ठक्षेत्र फलं तथा युगगुणत्रिंशच्छराष्टद्यो ७८५३०३ रे भूमेः फन्दुकजलखञ्जपरिधि यसाहतेः प्रस्फुटम् ॥ १ ॥ निरक्षदेशारिनिषोडशांशे भवेद्चन्तीगिणितेन ४५