सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:ज्योतिर्निबन्धः.pdf/३५१

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

३२६ श्रीशिवराजविनिर्मितो भूपालबझने ॥ १ ॥ त्रिस्तनी गौर्यथा निन्द्या त्रिपदं यद्वदासनम् । विषहीना यथा वर्णस्रयः स्कन्धाः स्वरैर्विना ॥ २ ॥ चतुरङ्गग्ण सैन्येन यत्कार्यं नैव सिध्यति । तत्साधयति दैवज्ञो हेलयैव नृपेप्सितम् ।। ३ ॥ जथचयीय -- पस्पधरथभूपालैः संपूर्णा यदि वाहिनी । तथाऽपि भङ्गपायाति नृपो हीनः स्त्ररोदये ॥ ४॥ पुष्पैरपि न योद्धव्यं यावद्धीनः स्वरोदये । स्वरोदयवले आते योद्धव्यं शस्रकोटिभिः ॥ ५॥ जपार्णवेध्यस्यैकोऽपि गृहे नास्ति स्वरशास्त्रयं पारगः । रम्भास्तम्भोपमं राज्यं निश्चितं तस्य भूपतेः ॥ ६ ॥ जयचर्याय-खर शास्त्रे कृताभ्यासः सत्यवादी जितेन्द्रियः । तस्याऽदेशस्य यः कर्ता जयश्रीस्तं नृपं भजेत् ॥ ७ ॥ चिंजयभैरवे- ग्रहज्ञः शकुनन्नथ स्वरतो मन्त्रपारगः । केरलक्ष स्तथा प्रोक्तं भूभृतां रत्नपञ्चकम् ॥ ८॥ भूषाय्घटुभे--सर्वत एवाऽऽत्मानं गोपा ये[दिति श्रुतिः प्राह । तद्रक्षणं विनै[च]तच्छास्त्रं स्यात्कथं सुकरम् । ९ । मान वीये धर्मशास्त्रे-प्रजानां रक्षणं राज्ञां परमो धर्म इष्यते । दुष्टान्न निर्जित्य कथं स संभवितुमर्हति ॥ १० ॥ भूपाय लभे- सप्तानां नृपो मूलं सर्वधमार्थपा- लकः। अतः संरक्षिते राज्ञि तत्सर्वं रक्षितं भवेत् ॥ ११ । पुराणसोरे–ये बर्दाश्च स्वधर्मेषु निरतास्तान्नृपस्तु यः । पालयेत्तं च यो रक्षेद्युद्धे राज्ञः फलं भवेत् ॥१२॥ नीतिशास्त्रे-निद्धिाऽपि क्षितीशाज्ञा पालनीया द्विजैरथि । न दूषणं भवेत्तेषां विष्ण्वंशो भूपतिर्यतः ॥ १३ ॥ भूपालबटुभे--पकिंचिदुच्यते पुण्ये शास्त्रे स्पिाभिचारिकम् । तत्पापमपि न पापं येन धर्मेऽभिरक्ष्यते ॥ १४ ॥ आज्ञा सिद्धमिदं शास्त्रं भवान्यै शम्भुनोदितम् । न देयं पापलुब्धाय देयं स्वाचार वर्तिने ।। १५ ॥ उपरोधाद्भयास्लोभाधो ददाति दुरात्मने । स याति नरकं घोरं शिवाम्नेति सनातनी ॥ १६ ॥ जयार्णवे-स्वरचक्राणि चक्राणि भूयलानि बलानि च । एतैरङ्गः क्रमाच्छत्रं दुर्बलं वीक्ष्य घातयेत् ॥ १७ ॥ बलादिस्त्र- रचक्राणि भद्रादीनि पराणि च । भूखलानि प्रसिद्धानि घातादीनि बलानि च ॥ १८ ॥ जयार्ण–अभदे चाप्यभेदे च स्थानसैन्याधिके रिपुं । दुःसाध्ये दुर्नये कार्यं मन्त्रयन्त्रादिकं बलम् ॥ । १९ ।। इति स्त्ररशास्त्रप्रशंसा । । १ ४. १६ मेदिनी । २ क. (य विदुः ॥ ३ ॐ, ‘देशै च'4ः कुर्यान° ।