पृष्ठम्:ज्योतिर्निबन्धः.pdf/१६०

ज्योतिर्निबन्धः । १४१ सुखसंतानवृद्धये ॥ १ ॥ पटच्सरेभ्यद्रकूटं विपक्षाभ्यां सगुणं स्यात्तदुत्तमम् । एकेन मध्यमं हीनं केऽप्याहुस्तदभावतः ॥ २ । वर्णश्च वश्यं च मिथश्च तारा योनिश्च मैत्री खगयोर्गणश्च । भभेलको नाडिकशुद्धिरेते यथोत्तरं स्युर्बलिनोऽष्ट भेदाः ॥ ३ ॥ एतदष्टभेदं पत्रिंशद्वर्ण सदाशिकूटं ज्ञेयम् । वर्णश्च वश्यं वर दूरतारा योनिर्गणः खेटसुहृत्स्वमेव । राशिश्च नाडी नवभेदकं स्पादसद्रकूटे च धिलोकनीयम् ॥ ४ । असद्राशिकूटे नयभेदं पञ्चचत्वारिंशदुणं ज्ञेयम् । पुन रन्येषां मतं—विप्राणां दशकूटं स्यात्क्षत्रियाणां तथाऽष्टकम् । वैश्यानामापि पभेदं शूद्राणां च चतुष्टयम् ॥ ५ ॥ वणं वश्यं नृदूरं च बलभत्वं च तारकाः! योनिर्मित्रं गणो राशिनडिफेति क्रमाद्दश ।। ६ । । तत्र दूरद्वयं हित्वा कूटं भेदा टुकं भवेत् | तारादिपकं पड्भेदं परं योनिचतुष्टयम् । । ७ । । तत्रापि मुख्यभेदा- नाहडोमेन बर्णगण राशिभे पश्ययोनिके । वर्णेष्वयिं तु मुख्यत्वाच्छेषाणां दूरधैर्णकौ ॥ ८॥ इति राशिकूटभेदाः। - अथ वर्णविचारः ॥ स्त्रराशिसंख्या दंपत्योर्वेदाप्त शेषतः फलम् । उत्तमं स्यानृशेषेऽपे मध्यं तुल्येऽधिकेऽधमम् ॥ १ ॥ मीनालिकर्कटा विप्रा नृपाः सिंहाजधन्विनः । कन्या नक्रदृपा वैश्याः शूद्रा युग्मतुलाघटाः ॥ २ ॥ । वरे वर्णाधिके प्रीतिरुत्तमा स्त्री वरानुगा । समत्रणं मिथः सख्यं हीने स्नेहो न जायते I ॥ ३ ॥ अथ रथम् । तत्र राशिस्वरूपं-पत्स्यो घटी नृयुगलं सगदं सवीर्णं चापी नरोऽधजघनो मकरो मृगास्यः । तौी ससम्यदहना श्वगा च कन्या शेपाः स्वनामसदृशाः समसंचराः स्युः ॥ १ ॥ सर्वे वश्या नृजातैस्तु भक्ष्यस्थाने जलद्वाः । सहं हित्वाऽथ सिंहस्य वश्यास्ने वृश्चिकं विना ॥ २ ॥ मुहुर्नदर्पण–अलिमृगपती तौलीन्द्र्यं बधूमलिधन्विनौ वणिगधिपतिं बीणामीनौ मृगं युवतीन्दुभे ।। पुनरनिमिषं मेघोपान्यमजं मकरं क्रमात्पदपरिमितान्राशीन्वश्यानजादिषु मन्वते ॥ २ ॥ गर्ग:–सिंहाली कर्कजूझ च कन्या वृश्चिककार्मुकौ । तुला मीनयम ? नक्रः कन्याकर्कटकं तिमिः ॥ ४ ॥ मेषकुम्भाबको मक्रो मेषादेर्व- श्यराशयः । एतानि वक्ष्यकूटानि दंपत्योः शुभसंपदे ॥ ५ ॥ १ ॐ, ग, वर्षक }