सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:ज्योतिर्निबन्धः.pdf/१४७

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

११८ श्रीशिवराजविनिर्भि मंतो मौढ्येऽपि वार्धके वाल्ये नित्यकर्म भचोदितम् ॥ १८ ॥ स्मृतिभास्करेऽपि- चण्डांशोर्म 'डलं प्राप्तौ यदा शुक्रबृहस्पती । सर्वकर्मनिवृत्तिः स्यान्नित्यं नैमि- त्तिकं विना ॥ १९ ॥ स्मृत्यन्तरेऽपि - निरये नैमित्तिके जप्ये हेमयज्ञक्रियासु च । उपाकर्मणि चोत्सर्गे ग्रहवेधो न विद्यते ॥ २० ॥ एतदधिमा।से कर्तकेयमित्याह चन्द्रिकायां ज्योतिष्पराशरः-उपाकर्म तथोत्सर्गप्रसवाहोत्सघाब्दिकाः । मासवृद्धौ परे कार्यं वर्जयित्वा तु पैतृकम् ॥२१ ॥ उत्तरे मासि कार्यमित्यर्थः । प्रसवाहोत्सच शब्देन जातेष्टिरेव गृह्यते । एतच्च मध्याह्नादूर्वमेव कर्तव्यम् । तथा चोक्तं हेमादौ उपाकर्मापराहे स्यादुत्सर्गः प्रातरेव च॥इति ।२२॥गोभिणेऽपि-अध्यायानामुपाकर्भ कुर्यात्कालेऽपराह्निके । पूर्वाहे तु विसर्गः स्यादिति वेदविदो विदुः ॥इति॥२३॥ इत्युपाकरणम् । अथ केशान्त मे । केशान्तं पांडशे वर्षे कुर्याच्चलोक्तभादिके । गुरुशुद्धिं विना काले प्रतोक्ते बतमोङ्कणम् । १ ॥ अथवा वस्रनक्षभुषारलवेषु शस्यते । गुरोर्गेहान्निवृत्तानां समाचर्तनमण्डनम् ॥ २ ॥ नारदः- अथोत्तरायणे शुक्रजीवयोर्दश्यमानयोः । द्विजातीनां गुरोर्गेहान्निवृत्तानां यतात्मनाम् ॥ ३ ॥ चित्रोत्तरादितीज्यान्यहरि मित्रविधातृषु । भेष्वंकॅन्दुज्ञार्यशुक्रवारलग्नांशकेष्वपि ॥ ४ ॥ अथवा वस्रनक्षत्र घरलग्नांशकेषु च । प्रतिपत्पवरिक्तामा ,अष्टमीं च दिमक्षयम् । हित्वाऽन्यदिवसे कार्यं समावर्तनमण्डनम् ॥ ५ ॥ इति केशान्तकर्म । अथ वियारम्भः । विद्यया कृष्यते पापं विद्ययाऽऽयुः प्रवर्धते । विद्यया सर्वसिद्धिः स्याद्विद्य याऽमृतमश्रुते ॥ १ | द्वितीयजन्मतः पूर्वमक्षराभ्यासमारभेत् । मौञ्जीबन्धनतः पश्चाद्वेदारम्भः प्रशस्यते ॥ २ ॥ कन्याॐ सवले सौन्ये योगे सारस्वताभिधे । गणेशं गिरमभ्ययं सर्वं विश्वाः समारभेत् ॥३॥ बृहस्पतिमतं चैव तदभावेऽ- धुनोच्यते । सौम्यायने प्रदोपादि चिन्तयेद्व्रतबन्धवत् ॥ ४ ॥ मघायाम्यमृचा श्रीन्द्रीशानिन्दुकुजार्कजान् । अनध्यायं तदाद्यन्तं त्यक्त्वा विद्यां समारभेत्॥५॥ आदित्यादिषु वारेषु विश्रारम्भे फलं क्रमात् । आयुर्मोऽयं धृतिर्मेधा सुधीः प्रज्ञा ननुक्षयः ॥ ६ || हस्तात्रिके त्रिके कर्णात्पूर्वसु मृगपश्वके । मूलाज़्मैित्रपर्णेषु