पृष्ठम्:कुवलयानन्दः (व्यख्याद्वयोपेतम्).pdf/१५६

१४१

उल्लासालंकारः ६९ ] अलंकारचन्द्रिकासहितः।

अन्न पुष्पग्रहणोपायभूतारोहणसिञ्चर्थात्पदनिधानात्तत्रैव पुष्पग्रहणलाभः ॥ १३१॥

विषादनालंकारः ६८

इष्यमाणविरुद्धार्थसंप्राप्ति^[१]स्तु विषादनम् ।
दी^[२]पमुद्योजयेद्यावन्निर्वाणस्ताव^[३]देव सः ॥ १३२ ॥

यथावा-

रात्रिर्गमिष्यति भविष्यति सुप्रभातं
 भास्वानुदेष्यति हसिष्यति पङ्कजश्रीः
इत्थं विचिन्तयति कोशगते द्विरेफे
 हा हन्त हन्त नलिनी गज उज्जहार ॥ १३२ ॥

उल्लासालंकारः ६९

एकस्य गुणदोषाभ्यामुल्लासोऽन्यस्य तौ यदि ।
अपि मां पावयेत्साध्वी स्नात्वेतीच्छति जाह्नवी ॥१३३॥
काठिन्यं कु^[४]चयोः स्रष्टुं वाञ्छन्त्यः पादपद्मयोः ।
निन्दन्ति च^[५] विधातारं त्वद्धाटीष्वरियोषितः॥१३४ ॥
तदभाग्यं धनस्यैव यन्नाश्रयति सज्जनम् ।
लाभोऽयमेव भूपालसेवकानां न चेद्वधः ॥ १३५ ॥

इति प्रकारत्रयसाधारणं सामान्यलक्षणं बोध्यम् ॥ १३१ ॥ इति प्रहर्षणालंकारप्रकरणम् ॥ ६७ ॥

 इष्यमाणविरोधो योऽर्थस्तत्संप्राप्तिर्विषादनमलंकारः। उद्योजयेदुद्दीप्तं कुर्यात् । उद्योजयेद्यावदित्यनेन तदिच्छामात्रं नतु तत्करणमिति विषमाद्धेदः। एवमग्रिभोदाहरणेऽपीच्छामात्रं न त्विष्टोत्पत्त्यनुकूलाचरणमिति ॥ १३२ ॥ इति विषादनप्रकरणम् ॥ ६८॥

 एकस्येति ॥ एकस्य गुणदोषाभ्यामन्यस्य तौ गुणदोषौ यदि भवतस्तदोल्लासालंकारः ॥अपीति ॥ अपिः संभावनायाम् । साध्वी पतिव्रता स्नाखा मां पावयेदिति जाहवी इच्छतीत्यन्वयः । तव धाटीषु युद्धयात्रासु कुचयोः सृष्टं काठिन्यं पादपद्मयोर्वाञ्छन्त्योऽरियोषितो विधातारं निन्दन्तीत्यन्वयः। स्रष्ट मिति पाठे कुचयोः काठिन्यं पादयोः स्रष्टमिच्छन्त्यं इत्यन्वयः॥ लामोऽमिति ॥

---

1. 'प्राप्तिश्च'.
2. मुद्दीपयेत्
3. तावन्निर्वाण एव सः'
4. कुचयोर्दष्टु'
5. विश्वधातार