|
अधाराधनतोषितेन विभुना युष्मत्सपर्यासुखा- |
अत्र मोक्षस्य महामोहत्वमप्रसिद्धमिति तत्समर्थने सुखालोकोच्छेदिनीति पदार्थों हेतुः । क्वचित्पदार्थवाक्याथों परस्परसापेक्षौ हेतुभावं भजतः ।
यथावा-
|
चिकुरप्रकरा जयन्ति ते विदुषी मूर्ध[१]नि यान्बिभर्ति सा। |
अत्र चामरस्य दमयन्तीकुन्तलभारसाम्याभावे विदुषी मूर्धनि यान्बिभर्ति सेति वाक्यार्थः, पशुनाप्यपुरस्कृतेनेति पदार्थश्चेत्युभयं मिलितं हेतुः। क्कचित्समर्थनीयार्थसमर्थनार्थे वाक्याथै पदार्थों हेतुः ॥
|
वपुः प्रादुर्भावादनुमितमिदं जन्मनि पुरा |
अत्र तावदपराधद्वयं समर्थनीयम् । अस्पष्टार्थस्वात् । तत्समर्थनं च पूर्वापरजन्मनोरनमनाभ्यां वाक्यार्थभूताभ्यां क्रियते । अत्र द्वितीयवाक्यार्थेऽतनुत्वमेकपदार्थो हेतुः । अत्रापि संप्रति नमन्मुक्त इति वाक्यार्थोऽनेकपदार्थों वा हेतुः । क्कचित्परस्परविरुद्धयोः समर्थनीययोरुभयोः क्रमादुभौ हेतुभावं भजतः ॥
|
असोढा तत्कालोल्लसदसहभावस्य तपसः |
निलीयामहे । वयमित्यर्थात् ॥ चिकुरेति ॥ चिकुरप्रकाराः केशपाशाः । विदुषी पण्डिता सा दमयन्ती । अपुरस्कृतेनानाहतेन पुरोभागेऽनिहितेन च । पदाथेचानेकपदार्थश्च ॥ वपुरिति ॥ पुरा पूर्वस्मिन्कापि जन्मनि क्वचिदपि क्षणे भवन्तं न प्रणतवानितीदं वपुषः शरीरस्य प्रादुर्भावादनुमितम् । संप्रति नमन्नतिं कुर्वन्मुकः अतनुरशरीरः । अतोऽहमनेऽप्यनतिमान्नतिरहितः ॥ अत्रेति ॥ समर्थनीयं हेतुकथनेनोपपादनीयम् । अस्पष्टार्थवादस्पष्टहेतुकखात्। अत्रानयोक्यिार्थयोर्मध्ये। द्वितीयवाक्यार्थे अग्रेऽप्यनतिमानिवि वाक्यार्थे । अत्राप्यतत्त्वेऽपि नमन्मुक्त इत्यस्यावाक्यखादाह-अनेकपदार्थों वेति ॥ असोदेति ॥ तपस्यन्तीमुमा प्रति बटुवेषेणागतस्य हरस्य वर्णनम् । कपटेन यो बटोब्रह्मचारिणो वेषस्तस्यापनयने त्यागे खराशैथिल्याभ्यां युगपदभियुक्त आक्रान्तः । त्वराशैथिल्यहेतुगर्भ क्रमेण विशेषणद्वयमाह । तत्काले उल्लसन्प्रादु-