. 24-28 ७] प्रथमं काण्डम्. अशान्तिरीासूया तु दोषारोपो गुणेष्वपि ॥ २४ ॥ वैरं विरोधो विद्वेषो मन्युशोकौ तु शुक् स्त्रियाम् ॥ पश्चात्तापोऽनुतापश्च विप्रतीसार इत्यपि ॥ २५ ॥ कोपक्रोधामर्षरोषप्रतिघा रुटकुधौ स्त्रियो ।। शुचौ तु चरिते शीलमुन्मादश्चित्तविभ्रमः ॥ २६ ॥ प्रेमा ना प्रियता हार्द प्रेम स्नेहोऽथ दोहदम् ।। इच्छा काझा स्पृहेहा तृड्डाञ्छा लिप्सा मनोरथः ॥ २७ ॥ कामोभिलाषस्तर्पश्च सोऽत्यर्थ लालसा द्वयोः॥ उपाधिर्ना धर्मचिन्ता पुंस्याधिर्मानसी व्यथा ॥ २८ ॥ स्याचिन्ता स्मृतिराध्यानमुत्कण्ठोत्कलिके समे ॥ दे पराभ्युदयासहनस । गुणेष्वपि दोषारोपः असूया | कण्डादियगन्तादकारः। एकम् ॥ २४ ॥ धैरै विरोधः विद्वेषः त्रयं वैरस्य । मन्युः शोकः शुक् वयं शोकस्य । शुक् चान्ता । पश्चात्तापः अनुतापः विप्रतीसारः त्रयं पश्चात्तापस ॥२५॥ कोपः क्रोधः अमर्षः रोषः प्रतिषः रुद् क्रुध् सप्तक क्रोधस्य । तत्र रुट पान्ता लियौ स्त्रीलिङ्गे। रुकुधौ टावन्तावपि । "क्रोधो भामः क्रुधा रुषा" इति शब्दार्णवः ॥ शुचौ शुद्धे चरिते आचरणे शील एकम् । उन्मादः चित्तवि- भ्रमा द्वे चेतसोऽनवस्थितः ॥२६॥ प्रेमा प्रियता हार्द प्रेम स्नेहः पञ्च प्रेम्णः । तत्र प्रेमा ना पुमान् स्नेहश्च । लिङ्गस्योक्तत्वात् संकरो न दोषाय । प्रेम क्लीने । दोहद इच्छा काझा स्पृहा ईहा हद् वाञ्छा लिप्सा मनोरथः ॥ २७ ॥ कामः अमिलापः तर्षः द्वादश स्पृहायाः। तत्र दोहदं गर्भिणीच्छायामिच्छामात्रेऽपि दोहदम् । वृद् पान्ता । स तणे महांचेल्लालसा । द्वयोः स्त्रीसयोः । उपाधिः धर्मचिन्ता धर्मचिन्तनस्य । तत्रोपाधि पुसि। आधिः मानसी व्यथा द्वे मनःपी- डाया। आधिरुच्यते पुसि ॥ २८॥ चिन्ता स्मृतिः आध्यानं वय सरणस्य । उत्कण्ठा उत्कलिका । उत्कण्ठायाः। “चिन्ता तु स्मृतिराध्यानं सरणं सस्पृहे पुनः । उत्कण्ठोत्कलिके तसिमभिध्या तूभयोरपि" इति शब्दार्णवः । उत्साहः अध्यवसायः द्वे उत्साहस । येन कृत्वा असाध्यसाधनेऽप्युद्यतो भवति । स Digtzwed by Google 4 ।
