सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:अमरकोषः (अमरविवेकव्याख्यासहितः).pdf/३५३

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

३] तृतीयं काण्डम्. भावः सत्ताँस्वभावाभिप्रायचेष्टात्मजन्मसु || २०६ || स्यादुत्पादे फले पुष्पे प्रसवो गर्भमोचने ॥ अविश्वासेsurasपि निकृतावपि निहवः ॥ २०७ ।। उत्सेकामर्षयोरिच्छामसरे मह उत्सवः ।। अनुभावः प्रभावे च सतां च मतिनिश्चये ॥ २०८ ॥ स्याजन्महेतुः प्रभवः स्थानं चाद्योपलब्धये ॥ शूद्रायां विप्रतनये शस्त्रे पारशवो मँतः || २०९ || ध्रुवो भभेदे क्लीवं तु निश्चिते शाश्वते त्रिषु || खो ज्ञातावात्मनि स्वं त्रिष्वालीये स्वोऽस्त्रियां घने ||२१० || " 206-210 . सत्तादिषट्टे भावः । सत्तायां यथा । घटभाव: पटभावः । आत्मनि यथा । स्वमा मावयेद्योगी । “क्रियालीलापदार्थेषु विभूतिबुधजन्तुषु । रत्यादौ च भाव: । केचित् सचास्थाने स्वत्वमिति पठन्ति " ।। २०६ । उत्पादे उत्पनौ । गर्भमोचने प्रसूतौ प्रसवः । “अपत्ये च प्रसवः । अपहवे अप- लापे । निकृतौ शापे ॥ २०७ ॥ उत्सेक उद्गतिः | अमर्षः कोपः । इच्छायाः प्रसरो बेगः | महः क्षण आनन्दाबसर इति यावत् । एतेषु उत्सवः । सत मतेर्ज्ञानस्य निश्रये यथा । महानुभावा इति । “भावसूचने चानुभावः" ॥२०८।। आद्योपलब्धये प्रथमझानाय यत्स्थानम् । यत्र जन्महेतुस्तत्र प्रभवः | जन्म- हेतु: पित्रादिः । स्थानं यथा | गङ्गाप्रभवो हिमवान् | गङ्गाज्ञानस्य प्रथमस्थानं हिमवानित्यर्थः । जन्ममूलमपि प्रभवः । यथा वाल्मीकिः काव्यप्रभवः । "प्रभवो जन्ममूले स्याजन्महेतौ पराक्रमे । ज्ञानस्य चादिमस्थाने" इति मेदिनी । शूद्रायां विप्राजाते तनये शस्त्रे परश्वधाख्ये पारशवः । पारशवः पुमानित्यपि पाठान्तरम् ।। २०९ ।। भमेदे नक्षत्रविशेषे ध्रुषः पुंसि । निश्चित अवधारिते ध्रुवं क्लीम् । यथा भुषं मूर्खः । शाश्वते नित्ये ध्रुवसिषु । यथा "जातस्य हि भुवो मृत्युर्भुवं जन्म मृतस्य च " इति । “भुवः शौ हरे विष्णो बटे चोचान- पादजे । बसुयोगभिदोः पुंसि क्लीवं निश्चिततर्कयोः" इति मेदिनी । सगोत्रे आत्मनि क्षेत्र स्वः पुंसि । आत्मीये स्वसंगन्धिनि । " स्वं त्रिलिङ्गम् । धने स्वः पुनपुंसके" ॥ २१० ॥ श्रीकृव्यां यो बसस भन्भस्तन । परिपणे 66 Dightized by Google