२] तृतीयं काण्डम्. परिणामो विकारो दे समे विकृतिविक्रिये ॥ १५ ॥ अपहारस्त्वपचयः समाहारः समुच्चयः ।। प्रत्याहार उपादानं विहारस्तु परिक्रमः ॥ १६ ॥ अभिहारोऽभिग्रहणं निर्झरोऽभ्यवकर्षणम् ।। अनुहारोऽनुकारः स्यादर्थस्यापगमे व्ययः ॥ १७ ॥ प्रवाहस्तु प्रवृत्तिः स्यात्मवहो गमनं बहिः || वियामो वियमो यामो यमः संयामसंयमौ ॥ १८ ॥ हिंसाकर्माभिचारः स्याजागर्या जागरा द्वयोः ॥ विनोऽन्तरायः प्रत्यूहः स्यादुपनोऽन्तिकाश्रये ॥ १९ ॥ निर्वेश उपभोगः स्यात्परिसर्पः परिक्रिया || २८१ 15--19 परिणामः विकारः द्वे प्रकृतेरन्यथाभावे । यथा मृद्विकारो घटः । विकृतिः विक्रिया द्वे विरुद्धक्रियायाः । परिणामस्यैम पर्यागाविमावपि वा । य कुण्डलं कनकस्यैव विकृतिः परिणाम इत्यर्थः ॥ १५ ॥ अपहारः अपचयः द्वे अपहरणस्य । समाहारः समुचय: द्वे राशीकरणस्य । सम्यगाहरणमेकत्र करणं समाहारः । सम्यकपूर्वकस्स हन् हरम इत्येतस्य रूपम् । प्रत्याहारः उपादानं द्वे इन्द्रियाकर्षणस्य | बिहारः परिक्रमः द्वे पनयां गते । मल्लक्ष्यम् | “सुराइनानामवनी परिक्रमः” इति ॥ १६ ॥ जमिहार: "अभ्याहार इत्यपि " अभिग्रहणं द्वे चौर्यकरणस्थ । निर्झरः अभ्यवकर्षण द्वे शल्पादेर्निष्काशनस । अनुहारः अनुकारः द्वे विडम्बनस | यथा खणखणेति नूपुरध्वनेरनुकारः । अर्थस्य धनादेरपगमे व्यय इत्येकम् । खर्च इति लौकिकभाषायाम् ॥ १७ ॥ प्रवाहः प्रवृत्तिः द्वे जलादीनां निरन्तरगतेः । यद्धहिर्गमनं स प्रबह इत्येकम् । विनाम: वियमः नामः यमः संयामः संयमः षद् संयमस योगाख ॥ १८ ॥ हिंसाकर्म हिंसाफलक कर्म जारणमारणादि अभिचार: स्यात् एकम् । • जागर्या "अप्रिया जागर्तिमेति राजमुकुट: " जामरा द्वे जायरणस्य । रात्र जागरा जीपुंसयोः । विशः अन्तरामः प्रत्यूह: त्रीणि विमस्य । समीपभूत आश्रये उपन इत्येकम् । उपनआश्रम इति सूत्रेण सिद्धमेतत् । “आश्रयणस्य बा" ।। १९ । निर्देशः उपयोग: द्वे "उपभोगल" । परिसर्पः परकिया द्वे परिजनादिवेष्टनस्य । विधुर प्रविश्लेषः द्वे अत्यन्तवियोगस "बैकल्येऽपि Digheized by Google
पृष्ठम्:अमरकोषः (अमरविवेकव्याख्यासहितः).pdf/२९९
दिखावट