92-06 €] द्वितीयं काण्डम्. वा पुंसि शल्यं शङ्कुर्ना सर्वेला तोमरोऽस्त्रियाम् || भासस्तु कुन्तः कोणस्तु स्त्रियः पाल्पनिकोटयः ॥ ९३ ॥ सर्वाभिसारः सर्वोघः सर्वसन्नहनार्थकः ।। लोहाभिसरोभृतां राज्ञां नीराजनांविधिः ॥ १४ ॥ यत्सेनयाभिगमनमरौ तदभिषेणनम् ॥ यात्रा व्रज्याऽभिनिर्याणं प्रस्थानं गमनं गमः ।। १५ ।। स्यादासारः प्रसरणं प्रचक्रं चलितार्यकम् || अहितान्प्रत्यभीतस्य रणे यानमभिक्रमः ॥ ९६ ॥ २०३ स्म्यातस्य । शलति शल्यम् । “शल गतौ” । यच्छाश्वतः । सङ्ख्याकीलकयोः शङ्कुः शहुः प्रहरणान्तर इति । ना पुमान् । सर्वला “शर्वला । शार्दूलशर्बलाशला- दुरिति शुभेदात् ।" तोमर: "द्वे गुरगूंज इति प्रसिद्धस्य मन्थदण्डाकारशस्त्रभेद - स्य । तौर्गन्ता म्रियतेऽनेन तोमरः । शल्यादिचतुष्कमपि तोमरस्येत्येके । तत्र सर्वला स्त्री । " प्रासः कुन्तः “दे माला इति ख्यातख। "कोणः पालिः "पाली "अश्रि “अश्री: ” कोटि: "कोटी” चत्वारि खड्गादिप्रान्तमागस्थ "टोंक इति ख्मातस्य । तत्र पाल्यादयः स्त्रियाम् " || ९३ || सर्वाभिसारः सर्वोचः सर्व- समहनं त्रीणि चतुरन सैन्यसनहनस्य “जमाव इति ख्यातस्य । सर्वसनहन- मर्यो यस्य " । सर्वेषामभिसरणं सर्वाभिसारः । अस्त्रभृतां राज्ञां महानवम्यां दशम्यां वा नीराजनासमये शस्त्रादिसमर्पणलक्षणः यो विधिः स लोहाभि- सार इत्युच्यते एकम् । लोहं शस्त्रं अभिसार्यते प्रस्थाप्यतेऽत्र लोहाभिसारः । लोहामिहारोऽपि । लोहस्य शस्त्रस्यामितो हरणम् । “लोहाभिहार इत्युक्तो विधिनराजनोत्तरः" इत्यमरमाला । नीराजनो विधिरिति पाठे निःशेषेण राजनमत्रेति बहुव्रीहिर्बोध्यः ॥ ९३ ॥ अरौ शत्रुसमीपे यत्सेनया सहाभिगमनं तदमिषेणनं स्यात् एकम् । यात्रा व्रज्या अभिनिर्याणं प्रस्थानं गमनं गमः पई प्रयाणस्य ।। ९५ ।। आसारः प्रसरण “प्रसरणीत्यपि पाठः । प्रसरणि- रित्यपि " द्वे सैन्यस्य सर्वतो व्याप्तेः । प्रचक्रं चलितं द्वे प्रस्थितसैन्यस्य । "प्रचक्रं चलितं त्रिषु" इत्यमरमाला । रणे अहितान्प्रति भयरहितस्य शूरस्य बगमनं सोऽभिक्रम इत्येकम् । “अतिक्रम इत्यपि ” ॥ ९६ ॥ वैतालिकाः 66 Diglized by Google
पृष्ठम्:अमरकोषः (अमरविवेकव्याख्यासहितः).pdf/२११
दिखावट