28-32 १३८ सटीकामरकोशस्य [ मनुष्यवर्ग: खजाते त्वौरसोरस्यौ तातस्तु जनकः पिता ॥ २८ ॥ जनयित्री प्रसूर्माता जननी भगिनी खसा ॥ नॅनान्दा तु स्वसा पत्युर्नप्त्री पौत्री सुतात्मजा ॥ २९ ॥ भार्यास्तु भातृवर्गस्य यातरः स्युः परस्परम् ।। प्रजावती भ्रातृजाया मातुलानी तु मांतुली ॥ ३० ॥ पतिपत्योः प्रसू: अश्रूः शुरस्तु पिता तयोः || पितुर्भ्राता पितृव्यः स्यान्मातुर्भ्राता तु मातुलः ॥ ३१ ॥ श्याँलाः स्युर्भ्रातरः पत्न्याः स्वामिनो देवृदेवरौ । स्वँखीयो भागिनेयः स्वाजामाता दुहितुः पतिः ॥ ३२ ॥ पितामहः पितृपिता तत्पिता प्रपितामहः ॥ पितुः ॥ २८ ॥ जनयित्री । अन्तर्भावितण्यर्थाजनित्री । प्रसूः माता जननी "जननिः" चत्वारि जनन्याः । भगिनी स्वसा द्वे स्वसुः । मा पत्युः स्वसा सा ननान्देत्येकम् । ऋदन्तमिदम् । “ननन्देत्यपि " । " ननान्दा तु खसा पत्थुर्ननन्दा नन्दिनी च सा " इति रमसः । नप्वी पौत्री द्वे सुतस्य सुतायाबात्मजा तत्र ॥ २९ ॥ आतृवर्गस्य मार्या: परस्परं यातरः स्युः एकम् । प्रजावती आहजाया द्वे भ्रातुर्जायायाम् । मातुलानी मातुली "मातुलेत्यपि " द्वे मातु- लमार्यायाः ॥ ३० ॥ पत्युः पत्याच प्रसूर्माता अश्रूरित्युच्यते एकम् । तयोः पतिपस्योः पिता शुर इत्युच्यते । श्रश्रूशिशुश्वशुरा इति शमेदा द्वितालव्याः । एकम् । पितुः भ्राता पितृव्यः एकम् । मातुः आता मातुल इत्युच्यते एकम् ॥ ३१ ॥ पस्याः आतरः श्याला इत्येकम् । श्याल - शब्दलालम्यादिर्दन्त्यादिव । “उच्छिष्टमधुपर्कवाची श्याशब्दः । श्यां लातीति श्यालः ।” स्वामिनः पत्युर्भ्रातरि कनिष्ठे देवा देवरः । देवशब्दस्य देवा देवरौ इत्यादि । “देवदेवरदेवानः" इति शब्दार्णवादन्यत्र नान्तोऽपि देवेति ।" स्वसीय: “धे कृते स्वस्त्रियः । ढकि स्वलेय : " भागिनेयः द्वे भगिन्याः पुत्रे | दुहितुः पतिः जामाता स्यात् । एकम् ॥ ३२ ॥ पितामहः पितृपिता द्वे पितुः पितरि । तस्य पितामहस्य पिता प्रपितामह इत्येकम् । एवं पातुः पित्रादौ मातामहादिः । यथा मातुः पिता मातामहः एकम् । तत्पिता Diglized by Google
