वर्तत इति ध्वन्यते । कीदृशम् । प्रियाया इति साभिप्रायम् । वपुः किंमपि लोकोत्तरचमत्करि । कमनीयमिति विधेयम् । एतादृशसंतापेऽपि सत्यातिशयशोभायुक्तामिति भावः । काममित्यनुमतौ ।’ निकामानुमतौ कामम् ' इत्यमरः । मनसिजनेिदाघप्रसरयोः कामग्रीष्मवेगयोस्तापः समस्तुल्यौ यद्यपि, तथापि ग्रीष्मस्य निदाघस्य युवातष्वपराद्धं तापरूपम् । एवं लावण्यशेषतया परिदृश्यमानं सुभगं न तु नैवेति व्यतिरेकः। ’ तु स्याद्वेदेऽवधारेण ' इत्यमरः । तेन कामकृतः परिताप इति भावः । युवातेिष्विति सामान्यनिर्देशादप्रस्तुतप्रशंसा । ग्रीष्मस्येति संवन्धमात्रे षष्ठि ।स्तस्त इति किमकमेति छेकवृत्तिश्रुत्यनुप्रासाः । अत्र यद्यपि कथितपदपभिया ग्रीष्मपराद्धपदे उपात्ते । तथापि तन्नोचितम् । अत्रोद्देश्यविधेयभावविषयतया तदेव दातव्यं भवेत् ।’उदेति सविता ताम्रस्ताम्र एवास्तमेति च ’ इतिवत् । एतद्यतिरिक्तविषयत्वात् । कयितपणापवादविषयं परित्यज्येवोत्सर्गस्य प्रवृत्तेः । तेन ‘ निदाघस्यैतादृयुवतिषु न तापस्तु सुभगः ’ इति पठनीयम् ।
एतद्घ्राणेनांस्तपशमनं भयत्विति स्तनयोरुशीरलेपनमिति व्यज्यते । अनेन स्तनयोरौन्नत्वं च व्यय स्तनन्यस्तमिति स्ननमत्रपरिच्छेदकथनेनात्युच्चस्तनोशीरलेपने सति निचासगतागतसमये तद्रधल्त्तरींगनीति भावः । न तु सर्वावयत्रन्यस्तशरमिति प्रयुक्तम् । अनेन दीर्घभि:धसत्यं बुद्धिपूर्वकोशीरगन्धाघ्राणाभावात्सर्यावयपारवश्यं च द्योत्यते । किंतु राखीभ्यामेव स्तनयोरुशीरं न्यस्तमियभिप्राय: । प्रशिथिलमृणालैकवलयं प्रकर्षेण शिथिलं गलन्गृणालवलयं विसकंकणं यस्य तत्तथोक्तम् । एकशब्दः केवळवाचकः प्रोपसर्गेण विप्रलंभवयुक्तशरीरसंपकद्विसवलशानि शुष्कतां प्राप्य शिथिलीभवर्न्ताति व्यज्यते ।अनेन मदनज्वरस्य प्राबल्यमुक्त्तम् । यद्वा प्रतिक्षणं शरीरकार्ययशान्पृलानि गलंतीति व्यज्यते तेन च कार्श्ये नाम मदनावस्थान्तरमुक्त्तम् । यद्वा शरीरस्यतिरौकुमार्यान्मृणालम्भश्चैशहगतबा शिथिलं यथा भवति तथा सर्वाभ्यां मृणालवलयभषग्रवेष्वपिंतभिति प्रशिथिभियनेन व्यग्रते । प्रियायाः स्वाभिलापविषयभूतनायिकायाः शावाधं सव्यथम् । तदपि सव्यथमपि कमनीयं स्वविषयकविप्रलंभज्नरजनितव्यथया दर्शनयम् । इदमिति प्रत्यक्षनिर्देशेन यद्वपुः पूर्वमानैश्यत्वेन दृष्टं तदिति सर्वावयवप्रत्याक्षता व्यज्यते । नर्सिजनिदाघग्रसरयोः मन्मथफीष्मप्रचारयोः तापहः कामं यद्यपि समस्तुल्यः तु तथापि विशेषोऽस्ति युवतिपु युवतिविपये न त्वेकत्र किंतु सर्वासु युवातिष्विति यावत् । अपराह्नस्य नपुंसकत्वं भावे क्त्त इति क्त्तप्रत्ययः । एवं ने परिदृश्यमानप्रकारेण मुभगं न दर्शनीयं भवति । ग्रीष्मतापोऽतिविलक्षण इति यावत् । सुभगत्वान्मदनताप एवेत्यभिप्रायः । अनेनानुमानं नामसन्ध्यंगमुक्तम् । यदाह-"अङ्गैरूझो नुमानं स्यात्" इति । अत्र तापातिशयेन शरीरस्याप्यन्तवाधेऽप्यनपीयमानमवण्या-