सामग्री पर जाएँ

तत्त्वार्थसूत्रम्/सप्तमोऽध्यायः

विकिस्रोतः तः

<poem>

सप्तमोऽध्याय:

हिंसाऽनृतस्तेयाब्रह्मपरिग्रहेभ्यो विरतिर्व्रतम् |१|

देश-सर्वतोऽणुमहती |२|

तत्स्थैर्यार्थं भावना: पंच पंच |३|

वाङ्मनोगुप्तीर्यादाननिक्षेपण-समित्यालोकितपान-भोजनानि पंच |४|

क्रोध-लोभ-भीरुत्व-हास्य-प्रत्याख्यानान्यनुवीचिभाषणं च पंच |५|

शून्यागार-विमोचितावास-परोपरोधाकरण-भैक्ष्यशुद्धि- सद्धर्माविसंवादा: पञ्च |६|

स्त्रीरागकथाश्रवण-तन्मनोहरांगनिरीक्षण-पूर्वरतानुस्मरण-वृष्येष्टरस-स्वशरीरसंस्कार-त्यागा: पञ्च |७|

मनोज्ञामनोज्ञेन्द्रियविषय-राग-द्वेषवर्जनानि पञ्च |८|

हिंसादिष्विहामुत्रापायावद्यदर्शनम् |९|

दु:खमेव वा |१०|

मैत्री-प्रमोद-कारुण्य-माध्यस्थानि च सत्त्व-गुणाधिक-क्लिश्यमानाविनेयेषु |११|

जगत्कायस्वभावौ वा संवेग-वैराग्यार्थम् |१२|

प्रमत्तयोगात्प्राणव्यपरोपणं हिंसा |१३|

असदभिधानमनृतम् |१४|

अदत्तादानं स्तेयम् |१५|

मैथुनमब्रह्म |१६|

मूर्छा परिग्रह: |१७|

नि:शल्यो व्रती |१८|

अगार्यनगारश्च |१९|

अणुव्रतोऽगारी |२०|

दिग्देशानर्थदण्डविरति-सामायिक-प्रोषधोपवासोपभोग-परिभोगपरिमाणातिथिसंविभागव्रत-सम्पन्नश्च |२१|

मारणान्तिकीं सल्लेखनां जोषिता |२२|

शंका-कांक्षा-विचिकित्साऽन्यदृष्टिप्रशंसा-संस्तवा: सम्यग्दृष्टेरतीचारा: |२३|

व्रतशीलेषु पञ्च पञ्च यथाक्रमम् |२४|

बन्ध-वधच्छेदातिभारारोपणान्नपाननिरोधा: |२५|

मिथ्योपदेश-रहोभ्याख्यान-कूटलेखक्रिया-न्यासापहार-साकारमन्त्रभेदा: |२६|

स्तेनप्रयोग-तदाहृतादान-विरुद्धराज्यातिक्रम-हीनाधिकमानोन्मान-प्रतिरूपकव्यवहारा: |२७|

परविवाहकरणेत्वरिका-परिगृहीतापरिगृहीतागमनानंगक्रीडा-कामतीव्राभिनिवेशा: |२८|

क्षेत्र-वास्तु-हिरण्य-सुवर्ण-धन-धान्य-दासी-दास-कुप्यप्रमाणातिक्रमा: |२९|

ऊर्ध्वाधस्तिर्यग्व्यतिक्रम-क्षेत्रवृद्धि-स्मृत्यंतराधानानि |३०|

आनयन-प्रेष्यप्रयोग-शब्द-रूपानुपात-पुद्गलक्षेपा: |३१|

कन्दर्प-कौत्कुच्य-मौखर्या-समीक्ष्याधिकरणोपभोगपरिभोगानर्थक्यानि |३२|

योग-दुष्प्रणिधानानादर-स्मृत्यनुपस्थानानि |३३|

अप्रत्यवेक्षिताप्रमार्जितोत्सर्गादान-संस्तरोपक्रमणानादर-स्मृत्यनुपस्थानानि |३४|

सचित्त-संबंध-सम्मिश्राभिषव-दु:पक्वाहारा: |३५|

सचित्तनिक्षेपापिधान- परव्यपदेश-मात्सर्यकालातिक्रमा: |३६|

जीवित-मरणाशंसा-मित्रानुराग-सुखानुबन्ध-निदानानि |३७|

अनुग्रहार्थं स्वस्यातिसर्गो दानम् |३८|

विधि-द्रव्य-दातृ-पात्र-विशेषात्तद्विशेष: |३९|

।। इति तत्त्वार्थसूत्रे मोक्षशास्त्रे सप्तमोऽध्याय: ।।७।।