सामग्री पर जाएँ

कलसंकर्षिणीमततन्त्रटिप्पणी

विकिस्रोतः तः
कलसंकर्षिणीमततन्त्रटिप्पणी
[[लेखकः :|]]

ओं नमः शिवादिगुरुभ्यो ।।

श्रीदेव्युवाच ।।

अति गुप्ततरं प्रश्नं सुगूढं परमार्थदं ।
योगिनीं परं प्राणं कथयस्व प्रसादतः ।।

खेचरी भूचरी डाकिनी राकिनी लाकिनी काकिनी साकिनी हाकिनी ।
एतद् योगिनीनां परम्प्राणं मुखामुखं ।।

वद देव रहस्यं वै येनेदं मोहितं जगत् ।
निर्वीजीकरणं विषापहरणं वह्नेः स्वयं ज्वालनं ।।

नाडीचारणविन्दुनादधूननं देहस्य शक्रमणं ।
आत्मा ज्योति निदर्शनञ्च कुरुते स्वच्छन्दं मृत्युजयः ।। एते वेदविदो वदन्ति
मुनयः शैवे दशप्रात्ययाः । अन्तर्बहिः क्रोडीकरणं नाडीसंकलनं ।
मारणोच्चाटनं विद्वेषणसंक्रामणं अथ किं बहुनोक्तेन
षट्कर्मसिद्धीना करोति । एतच्च कथं विद्या महात्मानं कलसंकर्षणी
कथम् । कथं पूजार्चनं देव कथं विद्या परायणं । कथं मुद्रा
लयोत्पत्ति कथं संकेतमण्डलं ।

१ब्)

कथंमाचार्य कथनं नाडी यस्तु कथं भवेत् ।
कथं महात्मा देवेश वर्णराजस्य किं कथं ।।

सोमसूर्य कथं धामं शारीरं देवता क्रमं ।
अन्तर्बाहु कथं देव चरुकं सम्प्रदायकं ।।

परापर तृतीयन्तु कालसंकर्षणी त्रिधा ।
यदि तुष्टोसि मे देव भक्ताहं ब्रूहि सङ्कर ।।

मम प्रसादं कुरुते वद त्वम् मम हे प्रभो ।

श्रीभैरव उवाच ।।

अतिगूढतरं पद्मं सुगूढं परमाद्भुतं ।
गूढां गहणगंभीरं खेचरीहृदयम्परं ।।

ज्ञात्वा तु सारसर्वस्व तन्नास्ति यन्न साधयेत् ।
ब्रह्मादिकारणानाञ्च सोमसूर्याग्निमारुतै ।।

लोकपालादि सर्वेषां नाख्यातं शृणुसाम्प्रतं ।
ब्रह्मादि कारणानान कथनीयां वक्ष्यते तव निश्चयं ।।

निश्चयम् वक्ष्यते कथनीयञ्च ।

शृणुयेतां महागूढां यागहोमसमन्वितं ।
शृणुष्वेता पूजनं अर्चनं जपहोम निमित्त चरु चर्या *?

२अ)

मयमेलापनाड्या गमसमस्तङ्कुरुते तथा फलदं भवति ।

कथयामि समासैन चक्क्रस्य परमाद्भुतं ।
तथा चक्क्रं अवत *? तु महापितृवने घोरे पितृवणं श्मशानं
हृदय समस्त षट्तृंश तत्वी अष्टादशनाडीनां समूहं तिष्टति ।
घोरभृकुटादने भीषणे यत्र मतं मारयति । एतत् श्मशानं भवति । इति
लिङ्गैथवा हरा स्वयंभुवाणलिंग इतरलिङ्गं कि स्थानं तिष्ठति लिङ्गं
योनि मध्य गतं लिङ्गंमथवा लम्बिके स्थितं । तत्र तिष्ठति महावृक्षे
तव स्थाने वृक्षं प्राणदण्डं कंदो मूलः यावद्वादशान्त महागिरि
वने तथा । गिरि पुर्वतं षोडशान्तं । महाचतुष्पथे वाथ चतुष्कोणं
इडापिङ्गला सुषुम्ना कुंण्डलनी एकीकृतं । तत्र चतुष्कोणं ।
महानद्यामथापि वा । महानद्या गङ्गायमुना इडापिङ्गला
सघाटस्थानं ।

२ब्)

तत्र नदी । महा अटव्यं । रातिर्वा । अटव्यं निर्जानंज्जन वर्जितं । षोडशान्तं
निरालम्बं । अति रोद्ररूपं गहनं हर्षदायकं । महाहवेषु भीमेषु
वीरग्रासे च लम्पटे । महाहवमृत्यु मटका । मटकः मनः वीरजनानां
ग्रासी कृतः शब्दादीनां ग्रासी कृतः । सब्दादीनां ग्रासं कृततीत्यर्थः ।
अथवा यत्र तत्र छमानसा भवते वलं । एदत् समसुस्थानं यत्र एकीभावं
क्रोति । तत्र विद्या समुद्धृत्य । तत्र तत्र प्रकर्तव्यं खड्गहस्त महासतिः ।
खड्गहस्तं वीरत्वञ्च आत्माशूरत्वञ्च । वीरावीरवरं श्रैष्टं
योगिन्यामथ भैरवः । योगिन्यो ब्राह्माद्याष्टकी भरव्रतासिताङ्गमित्यादि ।
अथ वाजितं क्रोधा पुरुषः । तत्र वलामाचांतस्मिस्था * *? आदौ
पूजा तु कारयेत् । योगिनीना यथान्य

३अ)

शोडशान्या तु एकतः । पूर्वस्मि स्थाने तत्र पूजाङ्करोति । यया येन
न्यायेनोत्तममध्यमकनिष्ठा पंक्तिर्र्भ्रामे *? षोडशन्यायेन
पूजां कृत्वा च ।

चक्राचानं तु सविषां वोधमान परायणा ।
तत्रस्था परमा भक्त्यामाद्यां वंद्या प्रयन्वतं ।।

चक्राचारं षोडशान्याय एकी करोति । ब्राह्मी च द्वाक्कसी चैव ध्वजिनी अन्न्यजा
तथा । कन्दुकी चिंचिनी *? पी । शानकीक्षत्रिया तथा ।

मातङ्गी चर्मचारी च धाचरी च महामति ।
शूद्री वैश्वी तथा वैश्या धातकी नस्तकी तथा ।।

एतास्तु पूजितास्तत्र जातिहंकार वर्जिताः ।

ब्रह्मानी मुत्यं तिष्ठति । मुख स्नानं । करोति । यत्र महाकुलरात्री
चतुदशविध भूतसर्गं ग्रासी कृतं तथा रात्रि रूपे तिष्ठति । पुनः सृजति ।
इति ब्रह्माणी ।। १ ।।

  • *? सा कपालिनी समस्तनाडी अन्नम्पचयति ।


३ब्)

कारणंम्पचयति । सन्स्कारंङ्करोति । तथा ध्वङ्कसी भवति ।। २ ।।
ध्वजिनी छत्र धारी छत्रधारयति । छत्र वह्माण्डन्वारयतीत्यर्थः ।। ३ ।।
अन्त्यजास्तथा । समस्तकारणतां मीलयति । कुब्जिका परारूपा लेलिह्य मानायथा ।
खड्गसस्त छिन्नयते । यथा समस्तं तृणकाष्ठं दग्धयतिस्तथान्भाजा ।।
४ ।।

कुन्दकी इति कादी च कन्दादुच्चरतो यथा ।
कंदुकी परं पश्यती मध्यमा चेश्वरी ।।

उल्लसतो नानारूपा पृथक् पृथक् । तथा कर्तृता रूपम्पचयति ।। ५ ।।

चिंचिनी कर्णपाली चितयति तथा योनि मध्ये तिष्ठति । तान्य लम्बिकेन तिष्ठति । योनि
मध्याद् यथा लम्बिकान्तं यावत् । व्यापितं रस चन्द्रां गलयति चिंचिनीं ।। ६ ।।

रजकी मल प्रहारी मलं पुण्यं पापं । वाचिका मानसी कर्मय ।

४अ)

यत्किंचित् मलं दह्यते । तथा मल * *? त्यजयति अन्तः मलिनं
स्वह्रि मलिनं प्रक्षालयति ।। ७ ।।

शौनकी खटुकी शब्दादिकमच्छेदनं षट्तृशतत्वा ध्या?तयति तथा
षटकी ।। ८ ।।

क्षत्रियास्तथा क्षत्रियो राजा प्राणशक्ति समस्तशरीर धारयति । वाह्ये प्रजां
धारयति ।। ९ ।।

मान्तङ्गी किन्नमित्तं । कालस्य सङ्कर्षणी नादविन्दुङ्भी? यत्र पशुवत
। तृणमात्र पश्यति तथा मानसी । चर्मकारी चर्मधारयति । माया देवी
चर्मधरयति । चर्मकारि वा ।। १० ।।

धीवरी किर्न्निमित्तं केवटी च । जालंधरयति । मायाजालं मीनवृती च
कारणानां मच्छताधीङ्गं *? यति पक्षिणहन्सरूपं धरयति ।
यत्कर्मशुभाशुभं धरयते धीचरी वा ।। ११ ।। शूद्राशसिधारिणी । चन्द्रं
अमृतकला रूपं

४ब्)

चन्द्रं सृष्टार्थी शृष्टि हेतोर्पत्वस्तथा च वन चापरं । कृत्वा इत्यर्थः ।
इति शूद्री ।। १२ ।।

वैश्यावेश्या शब्दे कर्म सोमसूर्याग्नि कारण पञ्चक समस्त तिष्ठति ।
कर्म तथा वेश्या गृहे तारा रूपं द्रशयति ।। १३ ।।

मालिनी इति मालिनी मतरूपं पुष्पकारण समस्तं उन्मयति । उन्मेषणार्थत्वे
तथा पुष्प प्रकर उन्मीलनी मूलेना श्रोडकर्णौ नासा द्वय रहितो रूपमिति
पुष्पं तथा पुष्पकारी च ।। १९ ।।

नर्तकी तथा नर्तकी प्राणशक्ति रूपेन नर्तकी नरी । अर्द्धकालानुरूपं मतं
गच्छति । धुन च प्लवनस्थैर्यरोमहर्षः । न क्षुद्ररादर्शणदूरा श्रवण ।
कर्णकलापसमस्तद्वय अद्वय रहितः । तथा नर्तकीत्यर्थः ।। १५ ।। १६ ।।

एतास्तु पूजिता देवी सर्वकामफलप्रदा ।

एवं पूजयेद् यथेष्टं फलकामम्भवतीति षडाध्वा षट्भिष्यंते पूजयेत्
परमेश्वरा ।

५अ)

पूर्वस्मिं कथनीय भग्ननासिका ताद्व्याद्विरोहौयं इकारं तत्र दृश्यते ।
चन्द्राचितो पार्श्व गतो देवीना क्रम दर्शनी । भग्ननासिका भग्ने शब्दे
भग्नशिखा रूपं अधोमुखं हृत्पद्मं तथा पद्मं तथा मुखन्तथा
कन्दं द्विरेफ सूर्यबिम्बं पुनः । रेफं चन्द्रबिम्ब चन्द्रमेलयति सूर्यः
किन्निमित्तं मुखाग्रे च प्रविश्यते । इकारः नासा रूपः दृश्यते चन्द्रादित्यौ
पाश्व गतो सोमसूर्यङ्गा पार्श्वै । नेत्र द्वयौ नथा अन्तः वहिः
क्रोडीकरणार्थे मेलयति । देवी स्वरूपं लभ्यते । इति भग्ननासिकां ।। १६ ।।

एतास्तु पूजयेद् देवि सर्वकामफलप्रदा ।

इत्ये ते । तत्र स्थानानि मासाद्य निम्नोन्नन्तविवर्जिते । क । पूजयते स्थान

५ब्)

ज्येष्टं क्रम ज्येष्ठं द्विक्षा ज्येष्टं तृतीयकं ।

आज्ञा ज्येष्टं अधिकं कोत्र पूजयेत् । यस्य चिह्नं अवतरति । तस्य आदौ पूजा
निम्नोनत विवर्जयेत् । न वर्जयति समस्त सर्वजनं विश्वमयम्पश्यते ।

पूजयेद् दर्घपात्रे तु निषार्द्धे तत्र तं प्रयोनिशार्द्धं निश । कुलकोलाङ्गल
पितं कन्द स्थानं अथ मर्द्धरात्रि कृष्णपक्षे चतुर्दशी पूजयति ।
शिवाम्बुना अर्घपात्र कृत्वा अथ पूजये गोरी रहस्यं वदयति ।

महाफल्गुथ?धूपेन महारक्तार्घ पात्रकं ।
महातैलेन दीपानि दीपयेत् सर्वथा निशि ।।

पुक्षसं स धूपं महारक्तार्घ पात्रं महातैल दीपं ।
रक्तकरवीरपुष्पं दापयेत् सर्वथा रात्रौ दीपं वहानाडी वहयति । श्नपयनो
प्रज्ञाल्पं? कन्दपुष्प श्रोत्र द्वयं । द्वयता द्वय रहितौ तिलकं
हृदयं समताग्लपयेत् ।

६अ)

इति अर्घपात्र उपहाराणि । देव्यानि उत्तमान्य धमानि च । उपहाराणि
उत्तमान्यधमानि च । उपहाराणि ब्रह्मविष्णु महेश्वर इश्वर सदासिव यावत् ।
उत्तम मध्यम शब्दस्पर्श रूपरसगन्धमिति उपहारा *? ।

मद्यपान शुरश्रेष्ठ लेह्य पेह्या तु दापयेत् ।

मध्यमधानं सुरदेवं भजयते । सुरा सप्तादश विधा लेह्य पेह्यानि
समृद्धः अथ चित्तशाथ्यं न कारयेत् । सरीरमनमारयतीत्यर्थः । तत्र
क्षुद्र उद्धृत्य विद्या सा षोडशाधिक । उ * *? ञ्च । उर्द्धवाहौ
ततोद्धृत्य । ऋद्धि जिह्वं उर्द्धतं ददेत् । तथा वह्नि बीज तु * *

  • * * *? पद्यत् । न * * * *? । ई *
  • *? मेकत्र स योजयेत् । * * * *? । कालबीजं

द्वितीय *? यामे । शक्तिरा रहितास्तिकं । आ ए?

६ब्)

वह । तृतीयां *? थमं * * *? ।
चतुर्थमदुनाशशि । * * *? न्तु ततो * * *? ना
तदनन्तरं । ड । ऐंम् ।

पञ्चमं चण्डराजं तु ष.ष्ठञ्च मधुना शृणु ।
रुद्रवीजा त्वया नियत *? तद्धि जिह्व सप्तमम्प्रदं ।। ५ ।।

सोमबीजं । स । अष्टमन्द *? वमं बीजै * * *? ।
कविह्निबीजं । न । लक्ष्मी बीजं । * *? । ई ।। श्रीदशमबीजनायकं ।
अश्वबीजं णाहुश्वयुतं । इ । एं । णि । दश एका दशाक्षरा । द्वितीय * *
प्रथमं । क । आन्ये सहसंयुतं । आ । ऐं । का । द्वादशाक्षर इंद्र बीजं ल ।
योनि युतं । ऐं ले । द्वादशाक्षर मुद्धृत्य । चतुर्दश बीजमयं । म ।
दशपञ्चाधुना शुणु । पञ्चमं द्वितीय वर्गन्वा । आद्यवर्णेन संयुतं ।
आ । ए । छा । दश मञ्च । समाख्यातं षोडश अधुना शृणु । पञ्चम

  • *? बीजञ्च । न । योनि बीज न संयुतं । ए । नी


७)

एव षोडशमं बीजं शक्तिरावं । ह । अन्वहहं । अ । ऐं ह । एकत्रं पूजयेत् ।

  • ? महाप्रचण्ड तेजसंकर्षणिकालि म * * नि * *
  • ? । सप्तादशाक्षरा विद्यादि *? विद्यश्वरेश्वरी खण्डस्य

खण्डिना खण्डा खण्डखण्डाण्डा खण्डिनी । खण्ड खण्डो मता काली
विद्यासकांदशाक्षरा । फनिरूपस्य कालस्य अकुल विन्दु भक्षकीर्तृ वाहया

  • ? वर्तृता विद्या सप्तादशाक्षरा । अक्ष्राक्षर योगेन कालासब्देन ये

स्थिता । योगैश्वरि पदतास्ति विद्या सन्दोहः त * * * *? हाह

  • ? लीनावि * * * * * * * *? हाना

दानय दलीनं । विद्या स * *? ।। कुरा । एवं स *? दशव

  • * * * * * * * * * * * *
  • * * * * * * * * * * * *
  • * * * * * * * *? ।


७ब्)

नार्चनं नव पूजनं । गुरु प्रशादात्वं *? त सप्तासप्तति कोटय

  • ? मन्त्राणा दीपकं ते * * *? कं तं कारं ।

स्वभावेन तु *? पित । मन्त्राणां कालितन्तैव कीलितं । कान लोकक्रम
नास्तिनाम्न त्रिलोक्य मोहनी । भूतवेताल शमती पापराशि निकृन्तनी । इत्येव ।
मातृ चक्रेण सहिता । मातृणा सहित द्वादशैताधुनाशुणु । शिवावेगवती
माया भद्रकाली करङ्किणी । वज्रा *? यमजिह्वा च यक्षकर्णा
घटोदरी । वारमाता उलूका च द्वादशैव करङ्किनी । एवन्द्वाददे *? ।।
१२ ।। मध्ये सर्व क्रोधा कुलारोद्री * *? ग्रसनाकु *? ।।
भुर्भूवस्वर्लोकाङ्ग सनसंहार करोति । पुनः सृजती । नाभिमेद्रान्त *

  • * * *? विज्ञं विरोधयेच्च । कन्दः भूर्लोकः गेन्द्रः

भुवः नाभिभ्यर्लोक

८अ)

तत्र चित्तं निरोधयेतीत्यर्थः । मर्ज हृदयं अस्थीमान्सं रूधिरसयुतं ।
त्वचमेवञ्च पीत्तञ्च चर्मसयुतं ।

जीवर्घावते(?) वेद्य द्वादशं दिव्य माहरेत् ।
प्रति द्वादश दिव्या एक एतज्जभी कृतं ।।

नैवेद्य साधकं सिद्धिमिच्छितां । मन्त्र चान्यं प्रवक्षामि त्रैलोक्य मारयेत्
सदा । हुंकारमात्रमुद्दिष्टा यदि साक्षा कुलेशरी । तथा । मारयति । हुंकारेशि
मिषमात्रः । शक्तिरावञ्च । ह । कालञ्च । मातेजञ्चरि । सोसिका सह । ई । तथा
जमवीजञ्च । म । पिंडं एतद् योजयेत् । पिण्ड एकत्रं । ह्सीं । पञ्च पिण्डैन
मन्त्रेण । एतत् पञ्च पिण्डं । हुं फट् । तां ते च दीयते । एत न्यायेन । निजेन
चलात । स गुरु मुखात् सिद्ध्यते । एत न्यायेन ब्रह्माविष्णुश्च रुद्रश्च
इश्वरश्च सदासिवः ।

क्षणमात्र प्रपूज्यंन्ते तत्क्षणान् मुर्ध्नि पातयेत् ।
अध्यैकर पुटी कृत्वा मुखाग्रे च प्रतिष्ठिते ।।

८ब्)

अङ्गुष्ठतर्जनीयान्तु दातव्यञ्च प्रयत्नतः ।
जिह्वा मुखै मुहु भ्राम्य वामपादञ्च भञ्जिते ।।

एतद्वाह्ये प्रकर्तव्यं पश्चादन्तः समाचरेत् ।

अधोकरं हृत्पदं पुटी संकोच मुखाग्रे च प्रतिष्ठिते । मुखः
अधोमुखः कन्दः योनि गतं पद्मं । उर्द्धमख प्रसिद्धं । अद्ध
उर्द्धार्द्धो प्रपुटीकायं प्रतिष्ठितं चिंन्तनीयं पूरकेन वा स्पर्शन
वामावर्तेन कुण्डलीनी उत्थापयति । यत् किञ्चिद् देव्या स्वरूप लभ्यते पुनः
अङ्गुष्ठकं शिवं । योनि * *? गतं लिङ्ग स्वरूपं तर्जनी
प्राणशक्ति कुण्डलनी पुटी वातरूपं तच्चरति । मेलयति । श्रोत्रौ मनः नेत्रो
स्वरूपं तथा । द्वौ पद्मा एकीकृतः स्वरूपलभ्य * * *?
एतश्च द्वितीया मुद्रा । आध्यायतीति । अधोकरि पुटीन्दात्वा मुखाग्रै च प्रतिष्ठिते ।
अधो द्वौ करपुटी मेलयते । मुखदन्त ।

९अ)

मुखचन्द्र बिम्बं द्वादशान्तं वसेत् । कनीया चां नतौ कृत्वा तर्जन्य
गुष्ठयो वुभौ । तर्जन्यं सूर्यबिम्बं । अङ्गुष्ट वह्नि रूपं । सूर्यं
हृदयं वह्नि कन्दं । जिह्वा रसनान्मेलयति । कन्दं । रति समय काल
शिवशक्ति संयोगात् । स्वरूप लभ्यते । अमृत मुद्रा ।

एषा मुद्रा महावीरा वीराणां सिद्धि दापरा ।
विवरान्ते च यत् क्रोधं यदि सम्यक् प्रयोजये ।।

एतस्मात् ।

एददेव्या प्रपूज्येत् मध्ये चैव कृशोदरी ।

एत द्वादश दलं पद्म पूज्यां पद्मां षट्कोनं । यदि कल्पान्तं
महालयं तत्र देव्या प्रपूजयेत् ।

नित्यमेव हि पूज्यंते सोमबीजं विसर्गत ।

सोमसकारंः विसर्ग द्वयं विन्दु द्वय सहितः पुनः । खपर एकत्रं ।
पञ्चपिण्डे दीयते । पञ्चपिण्डं ख्फ्रे सः अन्ते होमान्तरा योज्य होमान्तं
स्वाहा । गृहे चैव तु पूजयेत् । चरु उत्तम मध्यञ्च वाह्य पूज्यं प्रयत्नतः


९ब्)

वाह्य उत्तम मध्यस्थं चरू पूज्य गृहे सामान्य मीनमान्सेन पूज्यं ।
यथाशक्ति निकार * *? यत्किंचिल्लब्दं तदा हरतीत्यर्थः ।।

इति कालसङ्कर्षणीमते त्रैलोक्यमोहने चतुर्विन्सतिसाहस्रे विद्यासमुदाये
टिप्पिणकं प्रथमः पटल ।।


श्रीभैरव उवाच ।।

तदान्यं कथयिक्षामि कर्णदेशे वराणने ।
तासां सर्वां मनसा विद्या न समा कोटि सख्यया ।।

विद्या द्वितीयो विद्येशी समयान्यमिति स्मृता ।
नमानमति कोटीनां एक जप्ता तु साधकः ।।

निस्कला तु इमाम्विद्यां मालामन्त्र तथा शृणु ।

शृणु प्रिये मालामन्त्रं । नमानमति कोटीनां एक जप्त्वा कृत्वा सा च
निस्कला चेत्यर्थः । चन्द्र प्रथमं ज्ञेयं । तारान्तं । सप्तासप्तटिको *

  • *? धाना उच्चारण मात्रा स्नानं भवति । ओं वर्णं ।। १ ।। *
  • ? ।।


१०अ)

नमः शब्द मतः परंः नमः । चण्ड २ । पद २ । फालक्ष जप्तां फलं
भवति विद्या नामा सर्वसिद्धि पदं देयं । सर्वसिद्धि वर्ण ४ । पद ४ । जातं
जाति स्मरं भवेत् । योगिनीभ्यो पदं वमः । वर्ण ६ । पद ५ । ब्रह्महत्या
द्विमुक्तो भवति सर्वसिद्धि पदं देयं । वर्ण ४ । पद ६ । भ्रूणहत्या विनस्यति ।
मातृभ्यो पदमेव च । मातृभ्यो । वर्ण ३ । पद ७ । गुरुहत्यां समुद्धरेत् ।
नमो नित्योदिता मर्द । वर्ण ८ । पद ८ । अगम्यागमनं नामयेत् । नन्दितायै
पदं तथा । वर्ण ४ । पद ९ । मित्र दोहञ्च नश्यते । सकल कुल चक्रञ्च । वर्ण
७ । पद १० । मुद्रा स्फोटनं भवेत् । नायकायै पदं पुनः नायिकायै । वर्ण ४
। पद ११ । प्रतिमा चालयत् सदा । भगवति चण्डि पदं वर्ण ६ । पद १२ ।
वैतालोत्थापनं । कापालिन्यै पदं तथा । वर्ण ४ । पद १३ । खेचरत्वं च
सिद्ध्यते । तद्यथैति पदं देयं ।

१०ब्)

प्रथमङ्खण्ड उत्तमं । तद्यथा । वर्ण ३ । पद १३ । यत्किंञ्चित् स चराचर
सिद्ध्यते । मातृखण्डस्य । वर्ण ५६ । पद १४ । पद्यञ्च । साक्षरादिष्टा
पदानान्तु चतुदश । पुनश्च मन्त्रखण्डन्तु द्वितीयं तु नवाक्षरं ।
अनन्तरं मन्त्रखण्डन वाक्षरं । भगवतीत्यर्थः । शृणु आकर्णा
वक्ष्यामि ।

दीपकं प्रथमं ज्ञेयं ओं ह्रीं ममत्परे ह्रीं । हर क्रम ततः पश्चात् ।
हूं । तृतीयं बीजनायकं । जीवबीजं हि । आद्य वर्ण आ । एवं हा । एकत्र
संस्थितं कुण्डलाख्यं । फें योनि युतं । ए । पञ्चमं परिकीर्तितं । एवं
फं । मन्दरं वीजम् उद्धृत्य । क्ष । त्रयोदश स्वरसंयुतं । ओ । एवं ।
क्षौं भीमा(?)कुस ततोद्धृत्य सप्तमंम्परिकीर्तितं । क्रों ।
नमःश्चैव द्विधा बीजं नमः नमः । एवं । ओं ह्रीं हुं हीं क्षुं क्षां

  • ? नमः ।


११अ)

वर्ण ९ । एतन्नवाक्षरंमिदं दितीयं वरवर्णितं ।
मन्त्रखण्ड नवाक्षरं । द्वितीयं च खेचरत्वं आकासे गमयति । भूतत्व भू
गमयति । यदि सम्यक् प्रयुञ्जीत । एवं वर्ण १ । पद १ । तृतीय
खण्डमुधृत्य दिशत पञ्च विसकं(?) । अन्य स्तुति खण्डं
वक्षामि । उद्धरिष्ये तथैवेशि । हे देवि उद्धृत्य वेवक्ष्यते । त्रि तत्वं परमं
पदं । त्रितत्वं ओंकारं । परमं पदं । एवं । वर्ण ४ । पद १ । अदृशो
भवति । हन्सिनीति पदं देयं । हंसिनी । वर्ण ३ । पद २ । यस्य यस्यति
तंनुग्रहं भवति । तस्य निर्वानमार्गदे । वर्ण ६ । पद ३ । आञ्जानां दृश्य
भवति । विषमो पप्लव प्रसमनि । सकल दुरितारिष्ट पद विक्लेशमेव च । सकल
दुरितारिष्ट क्लेश । वर्ण १० । पद ६ । अरिष्टं नाशयेत् । दलनीति पदं चान्यं ।

११ब्)

दलनि । वर्ण ३ । पद ७ । यक्षसी साधयति । सर्वापदपदं तथा । सर्वापदं ।
वर्ण ४ । पद ८ । रस सिद्ध्यते । अम्बोधि तरणि । वर्ण ६ । पद ९ । रसायन साधयेत्
। अन्यत् सकलशत्रुकं । सकलसत्रुक । वर्ण ५ । पद १० । शत्रुणामारयतीत्यर्थ ।
प्रमथनि पदं देवि । प्रमथनि । वर्ण ४ । पद ११ । निग्रहे । सिद्ध्यते शदा ।
आगच्छ गच्छमेव च । आगच्छ २ वर्ण ६ । पद १२ । पादलेपं गमयते ।
हसयुग्म तथा वर्ण । हस २ वल्ग २ । वर्ण ८ । पद १३ । वाग्भवहास्यं काव्यं
कुरु । तत *? । नर रुधिरान्तं पदे तथा । नर रुधिरान्तं । वर्ण ६ ।
पद १४ । पिण्ड चालनं कुरुते । वसा भक्षणि पद वर्ण ५ । पद १५ । समयी
पुत्रक आरान्त पदे वर्ण साधकश्च? यद्वेषं कृते तस्या कूल *##?

१२अ)

मान्सवसारुधिर अन्तं । देवी भक्षयति । ममशब्दं पुन ददेत् । मम । वर्ण
२ । पद *? ६। भूर्भुव स्वः लोकत्रय गमयति । स्वराष्ट्रं उद्धरेत्
पश्चात् * * *? द्दे पदं तत् । भासब्दं मर्द २ । वर्ण ७ । पद
१७ । वेदना घाटनं भवति । लां हि २ पदं चान्यं । वर्ण *? । पद
१८ । मृत्युनां सयति । त्रिशूलेन पदं तत भिन्दि २ द्विधा भद्रे त्रिशुलेन
भिन्दि भिन्दि । वर्ण *? २ । पद १९ । खं न्ये वादं कुरुते । खड्गेन च
पुनः पदं । ताडयेति * * * *? । खड्गेन ताडय ताडय ।
वर्ण ९ । पद २० । खड्ग साधन तिष्ठति । तदध्यति । आकाशे गमयति । छेदयति
पदं तत् । छेदयेत् । वर्ण ६ । पद २१ । अष्टादश ज्वर छेदयति । तावद् यावत्
पदं चान्यं मम शब्दं * * * *? तावद्वा
ब्रह्म(?) म ।

१२ब्)

वर्ण ६ । पद २२ । वसीकरणं भवति । पदं सकल मेव तु तथा चैव
मनोरथं । सकलमनोरथां । * *? ता पद २ *? ।
मनोरमा राज । वसी करोति । साधयति । द्वि पादेय मया परममेव च ।
कारुणिकेति पद । साधय । *? रम का *? श * । वर्ण १३ ।
पद २४ । पुरप्रदेशनं शमयति । अन्या भगवतीति च । भगवति । वर्ण ४ । पद
२५ । * *? मेलापयेत् । महाभैरव श * *? रूपधारिणि
मेव च । महाभैरव रूपधारिणि । वर्ण १ *? । पद २६ । *?
महा * * * * * * * * * *?
नमितं । वर्ण ८ । पद २७ । योगिनी ग *? दयेत् । अन्यत् सकल शब्दञ्च
मन्त्रमाजे पदन्तथा । * * * * * *? । वर्ण ७ । पद
२८ । नमो नमति कोष्टीमन्त्राणा सिद्ध्यति ।

१३अ)

प्रणतजनसब्दं च वत्सत्वेति पदन्तथा । प्रणतजनवत्सले । वर्ण ९ । पद २९ ।
देवासुरनामविद्याधरगन्धर्वकिंनरमनुष्या यत्किञ्चित् वाल्मिकानां
वर्णनञ्च ।

देवि शब्दं महादेय महाकाल समुद्धरेत् ।

महाकालनाशनि पदं । महाकलिकाल नाशनि । वर्ण ११ । पद ३० ।
पाशच्छेदं भवति । हडमं च त्रिधा सर्वत्र? । हुं हुं हुं । वर्ण

  • ? । पद ३१ । विल च च कुरुते । प्रसाद मम देवेसि । मदनातुर मेव च ।

आकार विन्दु युक्तं स्याद् योजयेद्रेहमुत्तमं । प्रसादमदनातुरा । वर्ण ८ ।
पद ३२ । सिला वेधयेत् । पूर्वता वेधयेत् । कुरु कुरु द्विधा योज्य । कुरु २ वर्ण ४ ।
पद ३३ । विगडाङ्गल यन्त्र विदारणं । सुरासुर पदान्वितं ।

१३ब्)

  • * * * * * * * * * * * *
  • *? । वर्ण ७ । पद ३४ । सुरासुर * * *? भ्यञ्च

क्रमे लोपं भवति । प्रा * * * * * * * * *

  • ? शः हः वद्भिरः । एवा वहु । नासां विन्दुसंयुक्तं । ई । एह्रौ

वरुणान्तं स विन्दुकं । आः गुकारं सहितं । एव श्री । टिटिभा *?
सस्थं तु सर्वमायान्वितं कुरु । टिटिभासनं ह । शव । क्र । माया । *##?
फट्कारं तृतीयम् पश्चात् फट फट फटने शान्द्रं(?)
युक्त(?) भूषितं स्वाहा । एववर्ण । ९ । पद ३२ । मातृखण्ड ।
वर्ण ४६ । मन्त्रखण्ड वर्ण । ९ ।। स्तुति खण्डस्य वर्ण * * * *

  • *? ।


एषा वै त्रिखण्ड विद्या चैकत्र योजयेत् ।
शतद्वयञ्च वर्णा *? नन्दत्याधिकमेव च ।।

मालामन्त्र स्मृता ह्येष सर्वसिद्धि प्रदायक ।

१४अ)

यत्किंचित् स चराचरं सिद्ध्यते ।

अस्मि तन्त्रेषु * * *? सिद्धिलक्ष्मी जयद्रथै ।
नान्यया सदृशी विद्या सर्वकर्मकरि शुभा ।।

एषा विद्या महाप्रोक्ता मालामन्त्र गना स्मृतं ।
न चैषा दीयते युक्ता स्वभावेन तु दीपिता ।।

इति श्रीकालसङ्कर्षणीमते चतुर्विंशतिसाहस्रे समयाटिप्पणको नाम द्वितीयः
पटलः ।।

श्रीभैरव उवाच ।।

शृणु देवि प्रवक्षामि लक्षणं जपमुत्तमं ।
जप ध्यान परा शक्ति नादमार्गा नियोजितं ।।

जपस्य कीदृशं जपं जपयति । एकाशते त्योयवत् सहस्रं संख्याता
वर्जपयति । ध्यानकीदृशं । यत्र करण कलापं न किंचित् मन्त्र तं स्मरेत् ।
यन्न स्मरेत् । शरीरण स्मरेत् । लज्जा शंका भय न स्मरेत् । एतत् काष्टी भूतं ।

१४ब्)

शीतातपक्षुत्पिपासा निर्विकल्प न किञ्चिन भवेद्ध्यानं । अन्यञ्च किं स्वसु

  • ? ।


कन्दाकुण्डलिनी यावत् कुण्डल्यान् केशरं भवेत् ।
केशराकर्ण देशे तु कण्ठा भ्रुमध्य संस्थितः ।।

भ्रूणमध्या द्वादशान्तं तु द्वादशान्त । षोडशान्तकं । सम्वत्
कुटिलाकारा नववर्णा च घटयेत् । सर्पवत् कुण्डलनी । कुटिलात् । अगम्यात् ।
नववर्णा । नव द्वार घटयेत् । पुटीकृतः स कोवः । कन्दाकुण्डलनी पचत् ।
कुण्डल्या * * *? । हृदयात् कण्ठाकण्ठस्य भ्रुमध्य ।
भ्रुमध्या द्वादशान्तं । द्वादशान्तं । द्वादशान्ता । शोडशान्तं
तदूर्द्धन्निरालम्बं तिष्टति । शनैः शनैः *? तनीयं । प्राणशक्तिः
यद्वत् । उदापन काल । तथा शुद्ध स्फटिक निर्मल शिखि प्रज्वलंतं चिन्तयेत् ।
अन्यच्च । इन्द्र गोपक संकासं तालुरन्ध्राद् विनिर्गतं ।

१५अ)

ब्रह्मनाडि प्रयोगेन प्राणशक्तिस्तु चिन्तयेत् ।

इन्द्रगोपः मनः । आकाश द्वादृशान्तं इन्द्रगोपक शब्दपञ्चेन्द्रियानं ।
शब्दादीना यस्य चैतनस्य मनस्य व्याप्तिं । इन्द्रगोपक शब्देन ज्योतिर्गनं
आकाश दृश्यते । तालुरन्ध्रे विनिर्गतो तालुसब्दपातालं । रन्धः नवान्तः
तत्रैव षोडशान्तः ऊर्द्धः अद्ध ऊर्द्धः । कन्दार्?खचिते
यावन्निरालम्बं अथ द्वादशांतं वा उच्चरति । ज्वाला रूपं ब्रह्मनाडी
योगेन ब्रह्मनाडी शुशुम्ना मध्ये सूर्यबिम्बं भेदयेत् । शनैः शनैः
यावत् सोमबिम्बं त्रिभि एकीकृतं । सप्तरन्ध्र वामश्रोतं वामनेत्रं
वामनासा पुट ब्रह्मविलं । दक्षनासा पुटादक्षण श्रोतं । वह्मकवाटं ।
एतस्तु मस्तै शिला ज्वालामुञ्चंतीं । ततः योगी । इत्येवं

१५ब्)

  • * *? वह्नि शिखाज्वाला यथा ववुदितो(?) रविः ।

निशाकर यथापूर्ण तत्र चित्तं निरोधयेत् ।।

इह्यैवमर्षः । एतद्ध्यान । वाह्ये चैव प्रवक्ष्यामि समया मन्त्र मेव च ।
लक्षजापाद् भवेत् सिद्धि यथेष्टं भक्तसाधकः । लक्षजापः अन्तलक्षंः
अकन्द वक्त्र ब्रह्मस्थाना नाभि चक्रे विष्णुस्थानं । एतत् वह्नाङ्क यत्र यत्र
मनं विश्रान्तंन्तं लक्षजपयति । यावच्च भरितावस्था मज्जान्तं रविशस्य
च । परतत्व(?) निली(?) नि *? म्य स्पन्दास्पन्द
नमाम्यहं । एतल्लक्ष जापात ।

सप्ताविंसति जाये दीक्षितोसौ भविष्यति ।
अष्टोतुरशतं जापात भोग्यार्थ लभते स्फुटं ।

सताष्ट सतजापेन महद्भय विनाशनं ।
एकशहस्र जप्त्वा तु वृहत् ते दण्डनायकं ।।

जप्त्वामष्ट सहस्रं तु राज्यं भवति तत्क्षणात् ।

१६अ)

अथवा युतजापान्तु देवत्वंञ्च प्रकीर्तितं ।
अयुतं दिगुणं जप्त्वा रुद्रस्य ममद्रशण्यत् ।।

तथा त्रिमुनितं जप्त्वा इश्वरत्वं सदाशिव ।
तथामष्ट गुणं जप्त्वा खेचरत्वं प्रजायते ।।

तथा दशगुणं जप्त्वा देव्यानाममतुल्यकं ।
यथा देवी तथा देहे मम तुल्यो भविष्यति ।।

समङ्कोप शिरो ग्रीवां धारयेदचलस्थि *? ।
स पश्यन्नासिकाग्रे तु दिश्याश्च नव लोकयेत् ।।

होमं चैव दशाशेन कृत्वा जप मनुत्तमं ।
मकार सहितं कृत्वा स्वेच्छाकारण तत्कृतं ।।

आद्यौप्यगाकृतं आदौ पशु सङ्गविच * * *? ।
मुच्छमानं कृतं यागं मदिरानन्द चेतसं ।।

गुप्तागुप्तविचारेण पञ्चरत्नसुशोभनं ।
आहरं सिद्धिमिच्छन्ति पश्चाज्जाप विमुत्तमं ।।

श्मशाने एकवृक्षे वा अथवाथ चतुष्पथे ।
पर्वताग्रे नदी तीरे शून्यागारे च कारयेत् ।।

१६ब्)

एतज्जापं प्रकुर्वीत पश्चाद्ध्यान समाचरेत् ।
श्मशानं कंन्दु वृक्षं शोडशान्तं ।।

चतुष्पथं इडापिङ्गलासुशुमना *? क *? ।
पूर्वत भ्रुमध्य शून्यागार सुशुम्ना । हृदयं मनं । नदी इडापिङ्गला
। एतज्जापं कुर्वते । वाह्ये ध्यानं कीदृशं ध्यायेद् घोरा पराभीमा
षटवक्त्राञ्च त्रिलोचनां । षट्त्रिंशा चतुजा देव्या सायुधा च प्रसिद्धिदा ।
घोराभीमा रूपं ध्यायते । षट्वक्त्रा(?) षट्त्रिंश भुजाः
त्रिलोचनः । योगिनीना ध्यायते । महायोगेश्वरी पूर्वे कालसंकस्त्रे? हारू ।
लोकरच्छि उत्तरे प्रोक्ता क्रोधनीयश्वि मे *? धा ।

व्योमवामेसि ऊर्द्धन्तु नाख्य भासेश्वरी तथा ।
ऊर्द्धवक्रे नियुंजीत एवं खड्वक्त्र उच्यते ।।

अ अः कालग्रासन्तु *? हा पातः विद्युत्पातः अशनिपातः । उर्द्धयोजः
आपातः कन्यान्त पातः महासंहार पातः ।

१७अ)

एवं सप्तमहोत्प *? पातयन्तीति पावितं ।
प्रथमं पातनिषांतं पिण्डं पंचाक्षरम् भवेत् ।।

द्वितीयंम्यातस्थं स्थितं । तृतीयं पातनिर्दिष्टं नव * *?
म्प्रकीर्तितं । चतुर्थ निमितम्यातं सख्या त्रयोदश स्मृतं । पञ्चमं स्या
तथा तस्थं देशसप्तस्तु व्यापितं । षष्ठञ्च व्यापितं पातम्वाच्यवाचक
वर्जितं । पूर्ववक्त्रे तु योगेशी । योगशब्दे इति योगेश्वरी । ओड्यानपीठं ।
ख्फ्रें संहाररूपं । तत्र मध्यात् पञ्चपिण्डं । नाथस्य चोत्पत्तिः स
गुरुमुखसंप्रदायं । द्वितीय वक्त्र सक्रषणी दक्षिण वक्त्रा क्लींकारं
जालंधरं पीठं । तृतीय उत्तरवक्त्रं । करंङ्किनी पूर्वपीठं । कुब्जिका
देवी श्रीकार उत्पन्नं । चतुर्थ पश्चिम वक्त्रं क्रोधिनी देवी का * *##?

१७ब्)

वामेश्वरी देवी । ऐंकारं चोत्पन्नं । तदुर्द्ध अनाख्ये ।
भासाश्वरीन्निनामपीठं । *?कारं चोत्पन्नं । एववक्त्रषट्कं
संखेषात्क * *? । अन्य गुरुमुखाल्लभ्यते । एवं छवक्त्रं ।
अन्यञ्च कीदृशी भगवती । षट्त्रिंशा च भुजा देवी आयुधा सर्वसिद्धिदा ।
आयुधाञ्च प्रवक्षामि यथावत् कथयामि ते । खड्ग । कपाल । त्रिशूलं मिवा
खट्वाङ्ग । अंकुस । पाश । वीना । पशु । फणि । द्विफणि । वज्र । मुद्गर । वान
। चाप । चक्र । तोमर । पद्मकं । वरद । एते दक्षिनं प्रोक्तं देवी चोक्तं
वरानने । गदा छुरिका देवनाचको दर्ष कर्तरी । चालिङ्गं मुंड डमरुं
गदाशक्ति कमण्डलुं । मटकं कच संयुक्तं वहा चण्डास्त्रमेव च ।
पाशुपतास्तु परशु पाणिश्च आग्नेययां वारुणं अभयञ्चैव प्रसादं देवि
उच्यते । वाङ्गमाश्वे च तत् प्रोक्तं षट्त्रिंशति भुजगा युधा ।

१९अ)

षट्त्रिश तत्व धारयती । पृथिव्यापस्तथा तेजो वायुराकासमेव च ।
शब्दस्पर्शरसरूपगन्धः । वाक्पाणि पायुपस्थपादाश्रोतं त्वक् चक्षुषी
जिह्वा नासा मनोबुद्धिरहंकार प्रधानानि त्रिगुणमिति । पुरुषयम नियमानि
रागो कालविद्यामाया शुद्धविद्या । इश्वरा सदाशिवा शक्तिशिवं । एवं
षट्त्रिंशतत्वाः ।। ३६ ।।

षट्त्रिंश आयुधानाञ्च वक्षते । एव तत्व समाख्याता इत्य पाणिद्र धारयेत् ।
वहुधादवहुभुजा असंख्या च न विद्यते । एतस्मा सकलं रूपं निस्कलं
सकलोद्यते । ठः इत्येव । पद्मासनस्तु पूज्यन्ते तत्पृष्टे प्रेतमुच्यते ।
तत्पृष्टे इन्द्रमुण्डं स्यादिन्द्र * *? च ब्रह्मकं । तत्पृष्टे
विष्णु मुण्डं स्यात् विष्णुपृष्टे च रुद्रकं ।

१९ब्)

तत्पृष्टे तु सप्त पूज्या सादाक्षं मुण्ड * * *? ।
एतत् पञ्च महाप्रेता तत् पृष्टे देवि पूजयेत् ।।

महापद्म हृदयं सेको च(?) विकामं(?) ।
तत्पृष्टे च मध्ये कर्णिकार्या च वसति प्रेतः । प्रेतशब्देन तमतस्य *

  • ? वर्ती शब्दस्पर्शरसरूपगन्धः । एतद्ब्रह्मविष्णुरुद्र इश्वर

सदाशिवत्वञ्च । काचित् इयं * * * *? क्रोडी करणार्थ इन्द्र

  • ? विलायते । इन्द्रमुण्डं पूज्यं ।। १ ।।


मध्येषू स्वादये ब्रह्मगतां विदितं । ब्रह्ममुण्डं पूज्य ।। २ ।।

मध्ये वृत्ति गलिता विश्रान्तं सहिता सह विष्णुमुण्डं पूज्यं ।। ३ ।।

समस्त कारणं तन्मात्र तूल्या न किञ्चित् प्रसरंते रुद्रमुण्डंति
रुद्रमुण्डपूज्यं ।। ४ ।।

सदासनवृन्त्या चि * *? न्य भूतानामीश्वर मुण्डेति इश्वर
मुण्डं पूज्यं ।। ५ ।।

२०अ)

दितवत्स्थलति मन्त्रेति सदाशिवं मुण्डं पूज्यं तत्पृष्टे देवी पूज्यं किं
स्वरूपं । समरस परमे । नद्ये(?) द्येन(?) न
प्रभसरति(?) देवि स्वरूप निःशमशमभूमिकाङ्निना(##?
शरणागतं रक्षयामि । एतत् सायेन पञ्चमु *? सते नमः । देवीनां
शारीर अभिप्रायेण पूजयेत् । ख * *? ण तु मन्त्रेण पूजयेत्
परमेश्वरं । * ? आकाश । फ वात । र * * *? । आप ।
म । पृथिवी । ओजापूकामीका कामरूपा पीतः आकाशः । पूर्णगिरि भगः वातः
जालन्धरः * *? । तेजः ओड्यानः । पिण्डः । आप । योगपीठः
शरीरः पृथ्वी त्वचा । शिवाम्बु । आपा । रक्त तेज । अस्थाव्यतः । गर्ज आकाशः ।
एवं पञ्चधा

२०ब्)

स्फुरन्ते । पञ्चरङ्ग । इति पञ्चपिण्डन्निर्णयो मन्त्रं । इत्येव । युतन्यायेन
पूजयेत् । मोक्षार्थे श्वेत पद्मं तु भोग्यार्थे रक्तमुच्यते । कामार्थे
पीतवर्णन्तु मारणे कृष्ण उच्यते । इति अभिप्रायः करङ्किणी क्रोधिनी चैव तथा
सङ्कर्षणी वा *? वामपार्श्वेषु पूज्यते दक्षिणे अधुना शृणु देवी
आकार रूपः अकारादि अः कारान्तया वत्सर्यस्य व्याप्तिः । काकारादि भकारान्त
यवदग्निस्य आ *? । मकारादि यावत् सकारान्तं सोमस्य व्याप्तिः । एतत्
मायेन अ *? रस्ये चोत्पत्तिः । करंकिनी रूपं शक्तिः संकर्षणी
पाशशक्तिः एतन्यायेन वाममार्गेन पूजयेत् । खेचरी लेलिहानाञ्च तृतीया
चतुभैरवी । दक्षम ।

  • *? प्रपूज्यन्ते मध्ये पूज्या कृशोदरी ।

परम शक्ति लेलिहाना प *? शक्तिः भैरवीय सा पर शक्तिः

२१अ)

एवं पर अपर पराद्य परा च । पूजयेद् दक्षिने मार्गे पूर्वोक्तयो देव्या मध्ये
पूज्या । त्रैलोक्य मोहनी आदौ त्रैलोक्य मोहयेत् । द्वितीया च जयद्रथो वत्सले ।। २ ।।

पुनः पत्यङ्गिरा देवी ।। ३ ।।

चतुर्थेन वत्यधिका सिद्धि सङ्केतक चैव सिद्धिलक्ष्मी जयद्रथे ।। ५ ।।

प । ए *? ति नाम गृह्नीया । अतीतानागत प्रयो च दक्षि? च महादेवि
अन्यैव अधुना शुणु । पूजनं कथयिष्यामि मुख पाअम्परे स्थितं । गनेश
वटुकम्पूज्यं । गनेशवटुकं प्राणोपाने द्वौ । गुरुं ईश्वरं आकारम् ।
अकारस्य वद्धं चितस्फुलिङ्ग * काशवर्ण स्फुरतिं । तद्गुरुं प्रसरिते
आदौ च देवी पूज्यन्ते । पूर्वस्मिं देव्या कथिता । देव्या द्वादश संयुतं ।
द्वादश देव्या ध्यानं वर्जते । पञ्चवक्त्रा चाष्टभुजा

२१ब्)

  • * *? प्रेतासनसंस्थिता । त्रिशूल । खट्वाङ्गं

धरापद्ममुण्डकरोर्पिता । पुस्तका भयदा हस्तो कपालं कर राजते ।
खड्ग(?) च? अष्टमं प्रोक्तं ध्यानमेतच्च द्वादश । एते
द्वादशमासा । अथ द्वादशकला अथ धातु मुनि संख्या च । पुनः षगरं
पूजते पूजयेत् परमेश्वरी ।

कृष्णासुभीषणा रौद्री अतश्रग्दाम शोभिता ।
एकवक्त्रा त्रिनेत्रा च मुण्डमाला चतुर्भुजा ।।

मुण्डं पद्मं सनादीप्ता पाशांकुस धारिणी ।
अथवा खड्गच्छुरिका षडेते ध्यान मु * * * * तं ।।

पुनस्तत्रैव पूज्यन्ते समया पूजयेत् ततः ।
पञ्चवक्रा दश भुजा त्रिनेत्रा संव्यवस्थिता ।।

प्रेतपद्मासना दीप्ता चन्द्रमण्डलमध्यमा ।
ननायुष करा देव्यो यथेष्टं फलसाधकः ।।

शंखिनीति शिवादूती वामदक्षिण पूजयेत् ।
एतत् सर्व प्रपूज्ये ते पूजयेत् परमेश्वरी ।।

२२अ)

इति श्रीकालसङ्कर्षणीमते चतुर्विंसतिसाहस्रे पूजनविधिटिप्पणकं तृतीयः
पटल ।।


श्रीदेव्युवाच ।।

चरुकं संप्रदायञ्च मुखांमुख कथं भवेत् ।
का कथ अन्तः कथं * *? व *? कथं स्थानोपपद्यते ।।

कथं स्थानां तु देवेश वदश्च मम हे प्रभो ।

एतच्च ।।

ईश्वर उवाच ।।

शृणु देवि प्रवक्षामि रहस्यं मम दुर्लभं ।
योगिनीनां परम्प्राण आख्यतन्न कदाचन ।।

उत्तमाधममध्यञ्च पलाडुलसुनं तथा ।
गंजनम् विश्वक्षारञ्च हराम्बु भद्रमेव च ।।

नालाज्यं योनिपुष्पञ्च मीनप्राकाशिकचरुं ।
हालाहल सुरश्रेष्टं शोडशैते प्रकीर्तिता ।। १६ ।।

प्रधानं त्रयोदश चरुं । मनः श्रोडश्चक्षु जिह्वा नासा बुद्धीरहंकारो
मनोन्मनता ।

२२ब्)

घृणिशंकाभयं लज्जा विज्ञा गुप्त्या?कुलशीलं ।। १६ ।।

अन्ये च स्नानं । जव(?) । कन्दनाभिः हृदयं कूर्म
नाडीसूक्ष्म मध्यादुर्द्धचन्द्रं । निरोधीनाङ्मनादान्तं निरालम्बं ।।
एवं ।। १३ ।।

प्रधानस्थानानि ।

अमावास्या तु पूज्यन्ते यावत् प्रतिपदा स्थिता(?) ।
प्रतिपदा पञ्चदशमी पूजयेदनलो षन्तं(?) ।।

अमावाश्या प्रतिपदान्तं यावत् *? रुकं ।
एवं पूज्यं पूर्णिमा अमावास्या याव प्रति अनुलोमं ।।

पूज्ये कृष्णपूर्णा भुजं(?) योगी सा(?) । एक

  • ? कं दिना हरेत् । * * *? स्तथा शुक्लपक्षपार्णा

शृणु ।

अतः परं प्रवक्षामि विधानं अधुना शृणु ।

२३अ)

तरण्डदण्डद्रवितं या काचित् कला *? चिता ।
मनञ्च मारयेत् तत्र न महामन्स भक्षये ।।

तरण्डमिति तरण्डांमिति दण्डं । वाममार्गै वातश्च रूपे । तकारा तरण्ड
वर्ण । दक्षिणमार्गे वह्नि स्वरूपं । रकार रूपं दण्डामध्ये अत कं?
कलारूपं द्रावितं । तत् स्थाने मनमारयेत् । महामांस भक्षयेत् । अन्ये च ।। १
।।

श्रोत्रत्व कुक्षषी जिह्वा । सोद्वामा अद्वय वर्जितं । कलापवनमशुञ्च न तु
गोमान्स भक्षयेत् । शब्दं न शृणुते । रूपन्तु पश्यति । रसनी खादयति ।
हृदयेत् ग्राहयति । अद्वया द्वय रहिते । एतत् समस्तं त्यजति ।
योगासामरंविकारसं । प्रति दिनं दिने । अश्वति ।

२३ब्)

भक्षते । अजरामरत्वं भवति । गोमान्सः ।। २ ।। कन्दाधारे *?
उल्लासां(?) वाद भुयं(?) वद्वाशिकां(##?
। कन्दाधारञ्च यावत् । लम्बिका सा * *? ममृतं । लम्बिका
पायते कुर्यात् *? वर्जयेत् । * *? लम्बिकं । रशमु *##?
च भक्षयेत् । पलस्य अण्डमिति पला *? लम्बिका रम * * *

  • ? मालमदो * * * * * *? न शनः

शनैः कन्दाधार द्वादशान्तं यावत् अथवा अजरामरो भवति । *

  • ? का * * *? रसा * * * *?

शनन्तथा । तेन मानश्मान्मत्तलशुनं(?) *? हरे ।

  • * * * * *? म्विकमव *? शशि क *
  • * *? येत् । यान * * *? सद्व्यते । योगा च । ५१

घृर्णिजिघ्रा तु जाग्र * *?

२४अ)

  • * *? वह्निमण्डले । वह्नि कन्दन्तेन मार्गेन सवं उच्यते ।

कुतः गूंजनमाहरेत् । ६ । विश्वञ्च चरुकं यत् वाडवानलसंस्थितं ।
सोमसूर्यग्रासो यत्र पुरीषं आहरेत्यर्थः । विश्व अग्नि चरु । सोमसूर्यग्रसनं
किन्निमित्तं । वाममार्गे तुण्डलनी पूरकेन वातस्पर्शन उ * *? येत्
। तथा सोमसूर्यग्रासी कृतं तत्र वडवानले पुरीशं आहरेत् ।। ७ ।।

नडीयन्त्रश्च सद्यद्यकाक(?) सोमस्य द्रावितं ।
लंबिकार समुष्ट्रञ्च शिवाम्वुं आहरेत् कुतः ।।

कुण्डलिनी स्राविता नाडी यन्त्रसद्या * *? तुष्कोशं तत्र म्रर्चते ।। ८
।।

  • ? क्त रविशशिशुक्रं अरशुक्रन्तु ये चेत् । तेन मश्न ममश्नी

याज्यानि पुष्पेन आहरेत् । रक्तं रवि शुक्रं शशि गोलक वातः । शिवं पुरुषः
शक्तिस्त्री

२४ब्)

रूपं शिवशक्ति भ्रमागार्द्धयति । स्वरूप लभ्यते । योनि पुष्पं । कृत्वा ।
हुतं करणं दत्वा मल त्रय * *? हुते । अमृतन्कावकुषे चलतु
श्लेश्मन्तु आहरेत् । अन्य * *? प्रायः ऊर्द्ध स्थिता
चन्द्रकलासुशान्ता पूर्णा अमृतानन्दरसेन देव *? तयो *?
याव *? विशेषयागात्तर्ज च चन्द्र * *? नञ्च यस्मा

  • ? तेजञ्च चन्द्रञ्च वि *? ष्टकत्वाद्भवेत् तदर्कं आचतार

रूपयस्मान्स *? काशान् प्रभु * * *? द्विपङ्कविश्रा

  • *? दग्रवि *? ।। १० ।।


समस्त वृर्ति गलितं का *? णं * *? मर्दयेत् । पैशुन्य

  • * *? श्नञ्च भगलिङ्ग *? * * * *

। * * *? त्येव षट्त्रिंशदङ्गुलं दण्ड * *?
भूतं * *? स्थित * * माता * * नश्रनात तु

  • ? हरेत् । * * * *?


२५अ)

तं *? लं प्राणदण्डं षट्त्रिंशतत्वा च त प्राण कुण्ड । *##?
द्वौ नेत्रौ भ्रुमध्ये हन्सते च न । तत्राभ्यासरता योगी न तु प्राकासिक
चरु(?) इत्यर्थः ।। १३ ।।

गगनं कम्बरं यत्र निरालम्बं च यत् स्थितं ।
तत्रा स्वासरता योगी न तु हालाहलं चरु ।।

हालाहलञ्चरुं गगनं । आकाशन्तथा द्वादशान्तं निरालम्बं ध्यायते ।
मनः अत्यसते योगी *? । १४ ।।

वामनाड्याद *? शनाड्या वसन्ति च सुरासुरा ।
सा सुरायी यते यत्र न तु अन्यापि वे * *? ।।

वामे देवः * क्षिणे असुरः * * * *? भावं करोति ।
तल? नन्द *? रूपं लभ्यते । गुरुप्रशादां । शक्तिता मध्यमा
नाडी भरिता भैरवे तेज । तन्तु मद्यन्तु मश्नीयान्नतु * *?

२५ब्)

  • * * *? १५ । मध्य मध्यालवन्तन्तु स्वभावेन तु योजयेत्

। तेन पातरसं पी *? न * द्राक्षु क्षुसम्भवं । १६ । इच्छञ्च

  • * * यान्त * *? णे पाश * * * *
  • *? सिद्ध्य *? इत्याह भगवान् पृये । * *
  • ? वाह्य प्रकर्त *? पश्य दन्त * * *? तरेत ।

पचरन्न प्रयोगेन तृकोणं शक्तिमूलकं । वं रसंषीयते मलं द्रव्यते च
कृषोदरी । म । * * * *? नाभा * * *? ता
अथवा *? स्त्रिपानैश्या समयकालेन गुप्सानं शविवर्जयेत् । गोपनां
मिन्दि मिच्छन्ति कान्यथा पतनम् भवेत् ।।

इति श्रीकालसङ्कर्षणीमते चतुर्विंसति साहस्रे * *? चरुकसप्रदायो
कामटिप्पणन्त चतुर्थः * * * *? ।।


श्रीभैरव उवाच ।।

शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यदु *? पुनरेव च ।

२६अ)

गया च प्रथमा नाडी गयां सुषुम्ना कुण्डलिनी ।
कलावररसं भवेता तस्य द्वादशष्टलानि द्वादशधा हृदया षड्मेव च ।
षट् ।। ६ ।।

उपरितस्यैव पितृपाके स उच्यते । षट पितृ पाते । देवमाने षड्भिः । देवयाने
षड्भि *? देवयानै ।। ६ ।।

दश अष्टा प्रकीर्तिता । एव ।। १८ ।।

तालरन्ध्र शत(?) षट्भि मतं षड्भिः सूर्यस्य उच्यते ।
षट्भिर्मु * * * *? भ्यां म * *? षुम्ना च
तृतीयका । तदष्टा *? रतौजोगी न भूयोज्जन्मता व्रजेत् । इत्येव । पुन

  • * *? प्रवक्षामि मण्डलं अधुना शृणु । गोमयेन
  • ? ये नित्यं गोमयं सत्य * *? समरसं भवेत् ।

सूत्रमातः जपजयन्क्रियते । पञ्चरङ्ग पञ्चरत्न शालि * *? न्द्र
कारयेत् । शालिचूर्णं तु योनिं । चूर्णमर्दयेत् ।

२६ब्)

षाट्कोणंमत्र कर्तव्यं । षाट्कोणं हृदयं । तत्रं स्वरूपो लभ्यते ।
मध्ये योनिञ्च दीयते । योनि सूर्यविम्बं तद्वाह्ये चतुरश्रकं । चतुरश्रं
ओजापुका । वामदक्षिण द्विभिः रेखोः प्राणोपानो द्वौ । * *? द्वौ
च द्वौ च दीयते । शिवशक्ति उर्द्धे वर्तुलं स योज्य वतुलं तदर्थ माया रूपं
। कर्मकुर्याद् विचक्षणः पताका तोरणयुतं । तोरणं । तरण्डदण्ड पताका
द्वादशान्तं । अन्यजादोलालयं * *? मास्वा च पञ्चधा
कुण्डलिनी । पञ्चधा । ध्वजा अब्दलायां एत दृष्टान्तं । पताका पञ्च
कारणं । कुण्डलनी पञ्चधा । पूरकेन पातेन । स्वरूपलभ्यते । षट्कोने
द्वादशादित्यो देव्या ।। १२ ।।

शिवाद्या मध्ये चैव कृषोदरी । प्राणशक्तिः चतुरश्रकं तु तन्मध्यो वाम
दक्षिण पूजयेत् । देव्या ।। ६ ।। शखि *? तु शिवादूती अध्ये द्वौ द्वौ
प्रपूजयेत् कृपा पूर्णाहू

२७अ)

  • * * * * * * * * * * * *
  • * * * * * * * * * * * *
  • * * * * * * * * * * * *
  • * * * * * * * * * * * *
  • * * * * * * * * * * * *
  • * * * * * * * * * * * *
  • * * * * * * * * * * * *
  • * * * * * * * * * * * *
  • * * * * * * * * * * * *
  • * * * * * * * * * * * *
  • * * * * * * * * * * * *

इति श्रीकालसंकर्षणीमते कुण्डमुण्डला? * *? टिप्पणः
पञ्चमः पटलः ।।


श्रीभैरव उवाच ।।

शृणु देवि प्रवक्षामि * * * * * * * *? ।

  • * *? कुण्डकर्तव्यं द्वात्रिशाङ्गुलमेव च ।।


कुण्डं ब्रह्मविलं । द्वा त्रिंशवी *? देवतां ।
अथ वर्णादि ककारादि क्षकारान्त मेखला त्रितयं ।।

कृत्वा सोमसूर्याग्निः । ब्रह्मविष्णुमहेश्वरं । अङ्गुल्य *? एका
द्वौ त्रीणि चतु । एवां विष्णु(?) द्वौ रुद्र तृतीय ब्रह्मा इति मेखला
।।

२७ब्)

कुण्डसुसोभनं कृत्वा यथाव कथयामि ते ।
होमे * *? मृतै नैव श्रीफल सह संयुतं ।।

भोग्यार्थेन वरारोहे कारये तु विचक्षणः ।। ३ ।।

रक्तकदकारपुष्पं *? स रक्तेन *? युतं ।

वस्यार्थे लभ्यते सिद्धि *? स्वाह भगवाशिवः ।। ४ ।।

महाभय समुत्पन्ने वृहते विष्टविग्रहे । कुसमं व्रह्मवृक्षेण गु

  • ? लु घृत संयुतं । त्रिभिर्होमे प्रकर्तव्यं महाभ्य विलासनः ।
  • ? तं देवव्य *? न्त * * * *


उन्च्लेअर्

२८अ)

  • लभते कामा इत्याह नात्र समाय ।। ६ ।।


  • * * *? पुन * * * * *?

मारणं अधुना शृणु ।
रात्रौ होमंम्प्रकर्तव्यं श्मशाने रसः यथो? ।।

एकवृक्ष नदी *? हा * * *? च न मागत्रा
साजकामस्तु *? र्ण तु माक्षिन्तः सहसंयुतं ।

महातलेन सहित समिधा वटिकाष्टकं ।

  • *? ः पूजयते * * रक्ताकारंतु कारचेत् ।।


अष्टोतुरशतं कृत्वा माग्म त्रितशान्यपि ।
द्वितीयञ्च प्रवक्ष्यामि अग्निकर्म समारभेत् ।।

सप्ताविंश पलक्षारं पुटलिका कृत्वा ।
प्रतिदिनं अर्द्धमर्द्ध? होतव्यं कारयेद् वुधः ।
पूर्वमुद्रा प्रदातव्यं * *? ये त्रिदशान्यपि ।। २ ।।

एक स्यात् कथितं देवि अग्निकर्मस्य तितय(?) ।

इत्येव । अथ चिह्न लक्षणं ।

धूमितं नील पूर्णन्तु कथित्वं विस्फुलिङ्गिकं ।
ज्वाला तेजस्मती चैव * * * * * * * *? ।।

२८ब्)

उन्च्लेअर्

२९)

मा * *? मोहनं ह्रियते सदा ।

अंगुष्टं नामिका कृत्वा वशीकरणंमुत्तमं ।
अंगुष्टं कनीयसं कृत्वा उचाटने कृतम्भवेत् ।।

पञ्चागुलि प्रयोगेन सर्वकाम * *? सहति ।
इत्ये तल्लक्षणंम्वक्षे कथनीयम्य चनत् ।।

पुनरण्य प्रवक्षामि * * * * * * * * *##?
योगिनी *? परप्राण * *? तप्ते च निश्चितं ।।

ज्येष्टाशनै वाहनस्था पूज्यकामानवाप्नुयात् ।
या * ? चिन्तयते देवि वाहनं * *? कामुरि ।।

ज्येष्टा *? दक्षिणदिशा भागं तद्वीतम *? रापं ।
वाहतंदिक * * तस्य दक्षिणं पूज्यपादाराप्यं । अथ खल्वस्य शुल्व
चन्द्रताम्रसा जलं । तृतीयं लोहा * * * * * * *

  • * *? कामयन्किमित्कर्यारौध्यै पूज्य । एवन्त्रिभिः कामं

पीठिका नत्वा । तत्पृष्टे द्वकं

२९ब्)

  • * * * * * *? पूजयेत् । मुद्रा दत्वा

पूर्वस्मित्कथिका । तत्र दक्षिणदिशां अ *? षोडस पूज्य । यस्य
वाहतस्य * *? गमयते रात्रौ * *? ष्टम्या अथ चर्तु

  • *? डमयते । यत्किंचित्भाशुभान * * *? श्यते

। *? ता * *

उन्च्लेअर्

३०अ)

  • * * * *? मदिरानन्द घूर्णनं चात्रौ * *
  • * * * **? ति ष्टति ।

वद मे स्वामी भवति । इति पुरुषसिद्धि ।।

इति श्रीकालसङ्कर्षणीमते अग्निक्रमायजनो नाम टिप्पणक षष्टः पटल ।।


श्रीभैरव उवाच ।।

तिलकं सम्प्रवक्षामि तथास्तप च साधनं ।
अञ्जनं गुटिकादीनां वश्यावर्धनमेव च ।।

पातालभजनं देवि तन्नास्ति यन्न साधयेत् ।

हेका कर्णा ते । पूयं गुरोचनं रोध्रं पिप्पिलोन्थसनः शिला ।। चन्दनं
श्वेतवर्णञ्च तथैव सूक्ष्मचूर्णमिति कृत्वा रक्षरेते *? भायुते ।
सप्ताभिमन्त्रितङ्कृत्वा तिल *? न वशं जगत् । रणैराजकले *

  • ? ते संग्रामे सजा *? भवेत् । वल्लभः सर्व जा *
  • ? कामदेवसमो भवेत् ।


३०ब्)

अचिन्तितानित्यर्थानि सदा तस्मा भवन्ति हि ।
अन्नरुण्ये प्रवक्षामि वर्तते सहिरुधि क्रमं ।।

  • ? च * * *? मं चैवन्त *? रं गर्भस्त
  • ? ।

एतत्समस्त *? याशिकारय विचक्षणः ।।

अत्र वन्याख्यास्यामः गोसारने प्रसिद्धं कुंकुमे प्रसिद्धं चन्द्र शब्देन
कपूरम्मलयस्ततः । मलयच्चन्दनं । सु * न्नानिहितं वक्षोसि *?
रस । मृगनाभिकस्तुरिकमकुण्डगोलको शिवशक्तिसंयोगात् । स्वयंभु
कुसमं । प्रथमर * * * स्तीरज भगः । एतत्समस्त य * *

  • ? ब्द चैतन्या वीरविग्रहसंयुजं । स चन्द्रं दैवताम्बुल नेत्रं

कर्ज * * * *? मेवशक्तिसहितं * * * * ते

  • *? पुष्पे च * * * * * * * *##?



३१ - ३३)

उन्च्लेअर्

३४अ)

लं *? क्ष चतुर्मुख सह * * * *? नस्यति
शब्देन अ * * *? ते च कास्मीर देशे * * त्यजः ।
चतुर्मुखः रौद्रौ कृष्णपक्षे तु पूजयेत् । शून्य गृहे तु मन्त्रं चान्यं
प्रवक्ष्यामि येनेदं मोहितं जगत् । कुण्डलाख्ये योनियुतं अथवा दायकेन तु ।
द्विधो देयव एकतः रेवहौं हः त्रिवर्गञ्च महामन्त्रयोगिनीनां सुखे
स्थितं । एकत्र मन्त्र हः हुं हुंह् वर्ण ३ विष्णुरसक तोयेन अपूकम्वमनरे ।
विम्वन संसिवाम्वुं हृज्य(?)मानञ्च द्रवितं । वाहन
द्रवकं । तत्पृष्टं यदिशांग त्वा तव हूंकारं करोति इत्यर्थः । कन्दा
द्वादशान्तन्तु द्वादशकलमाहरेत् । सूर्य * * * * * *

  • * * * * * *? पात्रञ्च *?

सहरेत्(?) । स्फुर्जमानञ्च प्राचनं भाववन्ति सा उच्यते । क

  • ? *? विन्दुः


३४ब्)

संयुतं । * * * * * * * * *? स का

  • * * * * * * * वच्चन्द्र


उन्च्लेअर्

३५अ)

भ्रष्टाजनानामसृयं वदेत् ।

दुःखशोका च वहुलं * * * * *? पूजनं ।
पृथिव्यादीनि सर्वाणि ब्रह्माण्ड स चराचरं ।।

ब्रह्माविष्णुञ्च रुद्रश्च इश्वरः शिव मेव च ।
तस्यान्तं सर्वतृप्ता च वे? आद्ययागस्य तत्फलं ।।

कालाग्नि रुद्र पूज्यन्तं शिवान्तं वा तथौपरि ।
सप्तदीपसमुद्रा च स भुवनानि चतुर्दश ।।

एकास्ये शिव योगी च आद्य यागस्य तत्फलं ।
ब्रह्महथ्यादि नस्यन्ति गोहत्यामथ भ्रुणहा ।।

गुरु माता पिता भ्राता नान्ववाश्चैव सर्वत्र ।
सर्वपापं प्रणस्यैत आद्ययागं भजेन तु ।।

भुक्तिमुक्तिफलं तस्य सौभाग्यं धनसम्वहा(?) ।
रुद्रलोके वसेन् नित्यं त्रिनेत्रो भगवान् हरः ।।

षष्ठिकोटि सहस्राणि गर्वाकन्यादुदीयते ।
अथवा अश्व *? धन्तु? तत्फलं आद्ययागकान् ।।

३५ब्)

वालुकारासिसंस्थायं शिवान्तं याव चोपरि ।
एकैकस्य तु मुद्धृत्य सप्तकोटि शतोपि च ।।

तावत् तद्भुजते कोला यावद् भूमि दिवाकरौ ।
तस्य ते क्षयमाप्नोति आद्य यागस्य काक्षया ।।

गुरु निन्दा च ये केचिद् ये केचित् मन्त्र दूषकाः ।
पीठदूषक ये केचिद् योगिनी दूषकं भवेत् ।।

वीरनिन्दाश्च ये केचित् शिवशक्तिश्च दूषकाः ।
पच्यते नरके घोरे यावदा भूमिसंप्लवं ।।

तवन्ते रौरवा कारे यावन् सादाशिवम्पदं ।
इह * *? मुदारिद्रं अन्यवत् स कुल क्षयं ।।

मर्जमेदा दशा अन्ता मान्सैर * *? मे * *? ।

  • * * * *? योगिनीमन्यां न * * * *
  • * * * * * * * * * *?

भक्तानां मन्त्रं ध्यान परायनः । * *?

३६अ)

  • * * * * * * * * * * * *
  • * * * * * * * * * * * *
  • * * * * * * * * * * * *
  • * * * * * * * *?
  • * * *? नाम टिप्पणकः समाप्तः ।।


  • * * * * * * * * *? महाश्री ।। ।।