अष्टाध्यायी ४

←अष्टाध्यायी ३

अष्टाध्यायी ४ ↔ ग्रन्थकर्ता : पाणिनि अष्टाध्यायी

अष्टाध्यायी ५→

४. १.

४. १. १ नीआप्प्रातिपदिकात् ।
४. १. २ सु औजसमौट् शः टाभ्याम्भिः ङेभ्याम्भ्यः ङसिभ्याम्भ्यस्ङसोसाम् ङिओस्सुप् ।
४. १. ३ स्त्रियां ।
४. १. ४ अज आदि अतः टाप् ।
४. १. ५ ऋत्नेभ्यः ङीप् ।
४. १. ६ उक् इतः च ।
४. १. ७ वनः र च ।
४. १. ८ पादः अन्यतरस्यां ।
४. १. ९ टाप् ऋचि ।
४. १. १० न षट्स्वसृ आदिभ्यः ।
४. १. ११ मनः ।
४. १. १२ अनः बहुव्रीहेः ।
४. १. १३ डाप् उभाभ्यां अन्यतरस्याम् ।
४. १. १४ अनुपसर्जणात् ।
४. १. १५ ट्- इत् ढ अण् अञ् द्वयसच् दघ्नच्मात्रच् तयप्- - ठञ्कञ्क्वरपः ।
४. १. १६ यञ् अः च ।
४. १. १७ प्राचां ष्फ तद्धितः ।
४. १. १८ सर्वत्र लोहित आदि कत अन्तेभ्यः ।
४. १. १९ कौरव्यमाण्डूकाभ्यां च ।
४. १. २० वयसि प्रथमे ।
४. १. २१ द्विगोः ।
४. १. २२ अपरिमाणबिस्त आचितकम्बल्येभ्यः न तद्धितलुकि ।
४. १. २३ काण्ड अन्तात् क्षेत्रे ।
४. १. २४ पुरुषात् प्रमाणे अन्यतरस्यां ।
४. १. २५ बहुव्रीहेरूधसः ङीष् ।
४. १. २६ संख्या अव्यय आद् एर्ङीप् ।
४. १. २७ दाम(न्)हायन अन्तात् च ।
४. १. २८ अनः उपधाओपिनः न्यारयां ।
४. १. २९ नित्यं संज्ञाछन्दसोः ।
४. १. ३० केवलमामकभागधेयपाप अपरसमान आर्यकृतसुमङ्गलभेषजात् च ।
४. १. ३१ रात्रेः च अजसौ ।
४. १. ३२ अन्तर्वत्पतिवतोर्नुक् ।
४. १. ३३ पत्युर्नः यज्ञसंयोगे ।
४. १. ३४ विभाषा सपूर्वस्य ।
४. १. ३५ नित्यं सपत्नी आदिषु ।
४. १. ३६ पूतक्रतोरै च ।
४. १. ३७ वृषाकपि अग्निकुसितकुसीदानां उदात्तः ।
४. १. ३८ मनोरौ वा ।
४. १. ३९ वर्णात् अनुदात्तात् त उपधात्तः नः ।
४. १. ४० अन्यतः ङीष् ।
४. १. ४१ ष्- इत् गौर आदिभ्यः ।
४. १. ४२ जानपदकुण्डगोणस्थलभाजनागकालनीलकुशकामुककबरात् वृत्ति अमत्र आवपन अकृत्रिमाश्राणास्थौल्यवर्ण अणाच्छादन अयोविकारमैथुन इच्छाकेशवेशेषु ।
४. १. ४३ शोणात् प्राआं ।
४. १. ४४ वा उतः गुणवचणात् ।
४. १. ४५ बहु आदिभ्यः च ।
४. १. ४६ नित्यं छन्दसि ।
४. १. ४७ भुवः च ।
४. १. ४८ पुंयोगात् आख्यायां ।
४. १. ४९ इन्द्रवरुणभवशर्वरुद्रमृडहिम अरण्ययवयवनमातुलआचार्या- णां आनुक् ।
४. १. ५० क्रीतात् करणपूर्वात् ।
४. १. ५१ क्तात् अल्प आख्यायां ।
४. १. ५२ बहुव्रीहेः च अन्त उदात्तात् ।
४. १. ५३ अस्वाङ्गपूर्वपदात् वा ।
४. १. ५४ स्वाङ्गात् च उपसर्जणात् आंयोग पधात् ।
४. १. ५५ नासिका उदर ओष्ठजङ्घादन्तकर्णशृङ्गात् च ।
४. १. ५६ न क्रोड आदिबह्वचः ।
४. १. ५७ सहनञ्विद्यंआनपूर्वात् ।
४. १. ५८ नखमुखात् संज्ञायां ।
४. १. ५९ दीर्घजिह्वी च छन्दसि ।
४. १. ६० दिक्पूर्वपदात् ङीप् ।
४. १. ६१ वाहः ।
४. १. ६२ सखी अशिश्वी इति भाषायां ।
४. १. ६३ जातेरस्त्रीविषयात् अय उपधात् ।
४. १. ६४ पाककर्णपर्णपुष्पफलमूलवाल उत्तरपदात् च ।
४. १. ६५ इतः मनुष्यजातेः ।
४. १. ६६ ऊङ् उतः ।
४. १. ६७ बाहु अन्तात् संज्ञायां ।
४. १. ६८ पङ्गोः च ।
४. १. ६९ ऊरूत्तरपदात् औपम्ये ।
४. १. ७० संहितशफलक्षणवाम आदेः च ।
४. १. ७१ कद्रुकमण्डल्वोः छन्दसि ।
४. १. ७२ संज्ञायां ।
४. १. ७३ शार्ङ्गरव आदि अञः ङीन् ।
४. १. ७४ यङः चाप् ।
४. १. ७५ आवट्यात् च ।
४. १. ७६ तद्धिताः ।
४. १. ७७ यूनः तिह् ।
४. १. ७८ अणिञोरणार्षयोर्गुरु पोत्तमयोः ष्यङ् गोत्रे ।
४. १. ७९ गोत्र अवयवात् ।
४. १. ८० क्रौडि आदिभ्यः च ।
४. १. ८१ दैवयज्ञिशौचिवृक्षिसात्यमुग्रिकाण्ठेविद्धिभ्यः न्यतरस्यां ।
४. १. ८२ समर्थानां प्रथंआत् वा ।
४. १. ८३ प्राग् दीव्यतः अण् ।
४. १. ८४ अश्वपति आदिभ्यः च ।
४. १. ८५ दिति अदितिआदित्यपति उत्तरपदात् ण्यः ।
४. १. ८६ उत्सआदिभ्यः अञ् ।
४. १. ८७ स्त्रीपुंसाभ्यां नञ्स्नञौ भवणात् ।
४. १. ८८ द्विगोर्लुक् अनपत्ये ।
४. १. ८९ गोत्रे अलुक् अचि ।
४. १. ९० यूनि लुक् ।
४. १. ९१ फक्फिञोरन्यतरस्यां ।
४. १. ९२ तस्य अपत्यं ।
४. १. ९३ एकः गोत्रे ।
४. १. ९४ गोत्रात् यूनि अस्त्रियां ।
४. १. ९५ अतः इञ् ।
४. १. ९६ बाहु आदिभ्यः च ।
४. १. ९७ सुधातुरकङ् च ।
४. १. ९८ गोत्रे कुञ्ज आदिभ्यः च्फञ् ।
४. १. ९९ नड आदिभ्यः फक् ।
४. १. १०० हरित आदिभ्यः अञः ।
४. १. १०१ यञ् इञोः च ।
४. १. १०२ शरद्वत्शुनकदर्भात् भृगुवत्स आग्रायणेषु ।
४. १. १०३ द्रोणपर्वतजीवन्तात्न्यारयां ।
४. १. १०४ अनृषि आनन्तर्ये बिद आदिभ्यः अञ् ।
४. १. १०५ गर्ग आदिभ्यः यञ् ।
४. १. १०६ मधुबभ्र्वोर्ब्राह्मणकौशिकेषु ।
४. १. १०७ कपिबोधात् आङ्गिरसे ।
४. १. १०८ वतण्डात् च ।
४. १. १०९ लुक् स्त्रियां ।
४. १. ११० अश्व आदिभ्यः फक् ।
४. १. १११ भर्गात् त्रैगर्ते ।
४. १. ११२ शिव आदिभ्यः अण् ।
४. १. ११३ अवृद्धाभ्यः नदीमानुषीह्यः अणामिकाह्यः ।
४. १. ११४ ऋषि अन्धकवृष्णिकुरुभ्यः च ।
४. १. ११५ मातुरुत् संख्यासम् भद्रपूर्वायाः ।
४. १. ११६ कन्यायाः कनीन च ।
४. १. ११७ विकर्णशुङ्गछगलात् वत्सभरद्वाज अत्रिषु ।
४. १. ११८ पीलायाः वा ।
४. १. ११९ ढक् च मण्डूकात् ।
४. १. १२० स्त्रीभ्यः ढक् ।
४. १. १२१ द्व्यचः ।
४. १. १२२ इत् अः च अनिञ् अः ।
४. १. १२३ शुभ्र आदिभ्यः च ।
४. १. १२४ विकर्णकुशीतकात् काश्यपे ।
४. १. १२५ भ्रुवः वुक् च ।
४. १. १२६ कल्याणी आदीनां इनङ् ।
४. १. १२७ कुलटायाः वा ।
४. १. १२८ चटकायाः ऐरक् ।
४. १. १२९ गोधायाः ढ्रक् ।
४. १. १३० आरक् उदीचां ।
४. १. १३१ क्षुद्राभ्यः वा ।
४. १. १३२ पितृष्वौः छण् ।
४. १. १३३ ढकि लोपः ।
४. १. १३४ मातृष्वसुः च ।
४. १. १३५ चतुष्पाद्भ्यः ढञ् ।
४. १. १३६ गृष्टि आदिभ्यः च ।
४. १. १३७ राज(न्)श्वसुरात् यत् ।
४. १. १३८ क्षत्रात् घः ।
४. १. १३९ कुलात् खः ।
४. १. १४० अपूर्वपदात् अन्यतरस्यां यत् ढकञौ ।
४. १. १४१ महाकुलात् अञ्खञौ ।
४. १. १४२ दुष्कुलात् ढक् ।
४. १. १४३ स्वसुः छः ।
४. १. १४४ भ्रातुर्व्यत् च ।
४. १. १४५ व्यन् सपत्ने ।
४. १. १४६ रेवती आदिभ्यः ठक् ।
४. १. १४७ गोत्रस्त्रियाः कुत्सने ण च ।
४. १. १४८ वृद्धात् ठक् सौवीरेषु बहुलं ।
४. १. १४९ फेः छ च ।
४. १. १५० फाण्टाहृतिमिमताभ्यां णफिञौ ।
४. १. १५१ कुरु आदिभ्यः ण्यः ।
४. १. १५२ सेना अन्तलक्षणकारिभ्यः च ।
४. १. १५३ उदीचां इञ् ।
४. १. १५४ तिक आदिभ्यः फिञ् ।
४. १. १५५ कौसल्यकार्मार्याभ्यां च ।
४. १. १५६ अणः द्व्यचः ।
४. १. १५७ उदीचां वृद्धात् अगोत्रात् ।
४. १. १५८ वाकिन आदीनां कुक् च ।
४. १. १५९ पुत्र अन्तात् अन्यतरस्यां ।
४. १. १६० प्राचां अवृद्धात् फिन् बहुलम् ।
४. १. १६१ मनोर्जातौ अञ्यतौ षुक् च ।
४. १. १६२ अपत्यं पौत्रप्रभृति गोत्रम् ।
४. १. १६३ जीवति तु वंश्ये युवा ।
४. १. १६४ भ्रातरि च ज्यायसि ।
४. १. १६५ वा अन्यस्मिन् सपिण्डे स्थविरतरे जीवति ।
४. १. १६६ वृद्धस्य च पूजायां ।
४. १. १६७ यूनः च कुत्सायां ।
४. १. १६८ जनपदशब्दात् क्षत्रियात् अञ् ।
४. १. १६९ साल्वेयगान्धारिभ्यां च ।
४. १. १७० द्वि अच्मगधकलिङ्गसूरमसात् अण् ।
४. १. १७१ वृद्ध इत्कोसल अजादात् ञ्यङ् ।
४. १. १७२ कुरुणादिभ्यः ण्यः ।
४. १. १७३ साल्व अवयवप्रत्यग्रथकलकूट अश्मकात् इञ् ।
४. १. १७४ ते तद्राजाः ।
४. १. १७५ कम्बोजात् लुक् ।
४. १. १७६ स्त्रियां अवन्तिकुन्तिकुरुभ्यः च ।
४. १. १७७ अतः च ।
४. १. १७८ न प्राच्यभर्ग आदियौधेयआदिह्यस ।

४. २.

४. २. १ तेन रक्तं रागात् ।
४. २. २ लाक्षारोचना- (शकलकर्दं)आत् ठक् ।
४. २. ३ नक्षत्रेण युक्तः कालः ।
४. २. ४ लुप् अविशेषे ।
४. २. ५ संज्ञायां श्रवणाश्वत्थाभ्याम् ।
४. २. ६ द्वंद्वात् छः ।
४. २. ७ दृष्- टं साम ।
४. २. ८ कलेर्ढक् ।
४. २. ९ वामदेवात् ड्यत् ड्यौ ।
४. २. १० परिवृतः रथः ।
४. २. ११ पाण्डुकम्बलात् इनिः ।
४. २. १२ द्वैपवैयाघ्रात् अञ् ।
४. २. १३ कौमार अपूर्ववचने ।
४. २. १४ तत्र उद्धृतं अमत्रेभ्यः ।
४. २. १५ स्थण्डिलात् शयितरि व्रते ।
४. २. १६ संस्कृतं भक्षाः ।
४. २. १७ शूल उखात् यत् ।
४. २. १८ दध्नः ठक् ।
४. २. १९ उदश्वितः अन्यतरस्यां ।
४. २. २० क्षीरात् ढञ् ।
४. २. २१ सा अस्मिन् पौर्णमासी इति (संज्ञायाम्) ।
४. २. २२ आग्रहायणी अश्वत्थात् ठक् ।
४. २. २३ विभाषा फाल्गुनीस्रवणाकार्त्तिकीचैत्रीभ्यः ।
४. २. २४ सा अस्य देवता ।
४. २. २५ कस्य इत् ।
४. २. २६ शुक्रात् घन् ।
४. २. २७ अपोनप्तृ अपांनप्तृभ्यां घः ।
४. २. २८ छ च ।
४. २. २९ महेन्द्रात् घ अणौ च ।
४. २. ३० सोंआत् ट्यण् ।
४. २. ३१ वायु ऋतुपितृ उषसः यत् ।
४. २. ३२ द्यावापृथिवीशुनासीरमरुत्वत् अग्नीषोमवास्तोष्पतिगृहमेधात् छ च ।
४. २. ३३ अग्नेर्ढक् ।
४. २. ३४ कालेभ्यः भववत् ।
४. २. ३५ महाराजप्रोष्ठपदात् ठञ् ।
४. २. ३६ पितृव्यमातुलमातामहपितामहाः ।
४. २. ३७ तस्य संऊहः ।
४. २. ३८ भिक्षा आदिभ्यः अण् ।
४. २. ३९ गोत्र उक्ष(न्)उष्ट्र उरभ्रराजन्राजन्यराजपुत्रवत्समनुष्य अजात् वुञ् ।
४. २. ४० केदारात् यञ् च ।
४. २. ४१ ठञ् कवचिनः च ।
४. २. ४२ ब्राह्मणमाणववाडवात् यन् ।
४. २. ४३ ग्रामजनबन्धुसहायेभ्यः तल् ।
४. २. ४४ अनुदात्तादेरञ् ।
४. २. ४५ खण्डिक आदिभ्यः च ।
४. २. ४६ चरणेभ्यः धर्मवत् ।
४. २. ४७ अचित्तहस्ति(न्)धेनोः ठक् ।
४. २. ४८ केश अश्वाभ्यां यञ् छौ अन्यतरस्यां ।
४. २. ४९ पाश आदिभ्यः यः ।
४. २. ५० खलगोरथात् ।
४. २. ५१ इनित्रकट्यचः च ।
४. २. ५२ विषयः देशे ।
४. २. ५३ राजन्य आदिभ्यः वुञ् ।
४. २. ५४ भौरिकि आदिऐषुकारि आदिभ्यः विधल् भक्तलौ ।
४. २. ५५ सः अस्य आदिरिति छन्दसः प्रगाथेषु ।
४. २. ५६ संग्रामे प्रयोजनयोद्धृभ्यः ।
४. २. ५७ तद् अस्यां प्रहरणम् इति क्रीडायाम् णः ।
४. २. ५८ घञः सा अस्यां क्रिया इति ञः ।
४. २. ५९ तद् अधीते तद् वेद ।
४. २. ६० क्रतु उक्थ आदिसूत्र न्तात् ठक् ।
४. २. ६१ क्रम आदिभ्यः वुन् ।
४. २. ६२ अनुब्राह्मणात् इनीः ।
४. २. ६३ वसन्त आदिभ्यः ठक् ।
४. २. ६४ प्रोक्तात् लुक् ।
४. २. ६५ सूत्रात् च क उपधात् ।
४. २. ६६ छन्दः ब्राह्मणानि च तद्विषया- णि ।
४. २. ६७ तद् अस्मिन् अस्ति इति देशे तन्नाम्नि ।
४. २. ६८ तेन निर्वृत्तं ।
४. २. ६९ तस्य निवासः ।
४. २. ७० अदूरभवः च ।
४. २. ७१ ओरञ् ।
४. २. ७२ मतोः च बहु अच् अङ्गात् ।
४. २. ७३ बहु अचः कूपेषु ।
४. २. ७४ उदक् च विपाशः ।
४. २. ७५ संकल आदिभ्यः च ।
४. २. ७६ स्त्रीषु सौवीरसाल्वप्राक्षु ।
४. २. ७७ सुवास्तु आदिभ्यः अण् ।
४. २. ७८ रोणी ।
४. २. ७९ क उपधात् च ।
४. २. ८० वुञ्छण्कठच् इलसैनिरढञ्- ण्ययफक्फिञिञ्- ञ्यकक्- ठकः अरीहणकृशाश्व ऋश्यकुमुदकाशतृणप्रेक्षाअश्म(न्)सखिसंकाशबलपक्ष- कर्णसुतंगमप्रगदिन्वराहकुमुद आदिभ्यः ।
४. २. ८१ जनपदे लुप् ।
४. २. ८२ वरणा आदिभ्यः च ।
४. २. ८३ शर्करायाः वा ।
४. २. ८४ ठक्छौ च ।
४. २. ८५ नद्यां मतुप् ।
४. २. ८६ मधु आदिभ्यः च ।
४. २. ८७ कुमुदनडवेतसेह्यः ड्मतुप् ।
४. २. ८८ नडशादात् ड्वलच् ।
४. २. ८९ शिखायाः वलच् ।
४. २. ९० उत्कर आदिभ्यः छः ।
४. २. ९१ नड आदीनां कुक् च ।
४. २. ९२ शेषे ।
४. २. ९३ राष्ट्र अवारपारात् घ खौ ।
४. २. ९४ ग्रांआत् यखञौ ।
४. २. ९५ कत्त्रि आदिभ्यः ढकञ् ।
४. २. ९६ कुलकुक्षिग्रीवाह्यः श्व(न्)असि अलंआरेषु ।
४. २. ९७ नदी आदिभ्यः ढक् ।
४. २. ९८ दक्षिणापश्चात्पुरसः त्यक् ।
४. २. ९९ कापिश्याः ष्फक् ।
४. २. १०० रंकोरमनुष्ये अण् च ।
४. २. १०१ द्युप्राच् अपाच् उ दच्प्रतीचः यत् ।
४. २. १०२ कन्थायाः ठक् ।
४. २. १०३ वर्णौ वुक् ।
४. २. १०४ अव्ययात् त्यप् ।
४. २. १०५ ऐषमः ह्यः श्वसः न्यारयां ।
४. २. १०६ तीररूप्य उत्तरपदात् अञ्- ञौ ।
४. २. १०७ दिक्पूर्वपदात् असंज्ञायं ञः ।
४. २. १०८ मद्रेभ्यः अञ् ।
४. २. १०९ उदीच्यग्रांआत् च बहु अचः अन्त उदात्तात् ।
४. २. ११० प्रस्थ उत्तरपद पलदी आदिक पधात् अण् ।
४. २. १११ कण्व आदिभ्यः गोत्रे ।
४. २. ११२ इञः च ।
४. २. ११३ न द्वि अचः प्राच्यभरतेषु ।
४. २. ११४ वृद्धात् छः ।
४. २. ११५ भवतः ठक् छसौ ।
४. २. ११६ काशि आदिभ्यः ठञ्- ञिठौ ।
४. २. ११७ वाहीकग्रामेभ्यः च ।
४. २. ११८ विभाषा उशीनरेषु ।
४. २. ११९ ओर्देशे ठञ् ।
४. २. १२० वृद्धात् प्राचां ।
४. २. १२१ धन्व(न्)य उपधत् वुञ् ।
४. २. १२२ प्रस्थपुरवह न्तात् च ।
४. २. १२३ र उपध ईतोः प्राचां ।
४. २. १२४ जनपदतदवध्योः च ।
४. २. १२५ अवृद्धात् अपि बहुवचनविषयात् ।
४. २. १२६ कच्छ अग्निवक्त्रवर्त्त त्तरपदात् ।
४. २. १२७ धूम आदिभ्यः च ।
४. २. १२८ नगरात् कुत्सनप्रावीण्ययोः ।
४. २. १२९ अरण्यात्मनुष्ये ।
४. २. १३० विभाषा कुरुयुगन्धराभ्यां ।
४. २. १३१ मद्र वृज्योः कन् ।
४. २. १३२ क उपधात् अण् ।
४. २. १३३ कच्छ आदिभ्यः च ।
४. २. १३४ मनुष्यतत्स्थयोर्वुञ् ।
४. २. १३५ अपदातौ साल्वात् ।
४. २. १३६ गोयवाग्वोः च ।
४. २. १३७ गर्त उत्तरपदात् छः ।
४. २. १३८ गह आदिभ्यः च ।
४. २. १३९ प्राचां कट आदेः ।
४. २. १४० राज्ञः क च ।
४. २. १४१ वृद्धात् अक इक अन्त् आत् ख उपधात् ।
४. २. १४२ कन्थापलदनगरग्रामह्रद उत्तरपदात् ।
४. २. १४३ पर्वतात् च ।
४. २. १४४ विभाषा अमनुष्ये ।
४. २. १४५ कृकणपर्णात् भरद्वाजे ।

४. ३.

४. ३. १ युष्मदस्मदोरन्यतरस्यां खञ् च ।
४. ३. २ तस्मिन् अणि च युष्माक अस्माक् औ ।
४. ३. ३ तवकममकौ एकवचने ।
४. ३. ४ अर्धात् यत् ।
४. ३. ५ पर अवर अधम उत्तमपूर्वात् च ।
४. ३. ६ दिक्पूर्वपदात् ठञ् च ।
४. ३. ७ ग्रामजनपद एकदेशात् अञ्- ठञु ।
४. ३. ८ मध्यात् मः ।
४. ३. ९ अ साम्प्रतिके ।
४. ३. १० द्वीपात् अनुसमुद्रं यञ् ।
४. ३. ११ कालात् ठञ् ।
४. ३. १२ श्राद्धे शरदः ।
४. ३. १३ विभाषा रोगआतपयोः ।
४. ३. १४ निशाप्रदोषाभ्यां च ।
४. ३. १५ श्वसः तुट् च ।
४. ३. १६ संधि+वेला आदि ऋतुनक्षत्रेह्यः अण् ।
४. ३. १७ प्रावृषः एण्यः ।
४. ३. १८ वर्षाभ्यः ठक् ।
४. ३. १९ छन्दसि ठञ् ।
४. ३. २० वसन्तात् च ।
४. ३. २१ हेमन्तात् च ।
४. ३. २२ सर्वत्र अण् च तलोपः च ।
४. ३. २३ सायम् चिरम् प्रह्णे प्रगे अव्ययेह्यः ट्यु- ट्युलौ तु- ट् च ।
४. ३. २४ विभाषा पूर्वाह्ण अपराह्णाभ्यां ।
४. ३. २५ तत्र जातः ।
४. ३. २६ प्रावृषः ठप् ।
४. ३. २७ संज्ञायां शरदः वुञ् ।
४. ३. २८ पूर्वाह्ण अपराह्ण आर्द्रा मूलप्रदोष अवस्करात् वुन् ।
४. ३. २९ पथः पन्थ च ।
४. ३. ३० अमावास्यायाः वा ।
४. ३. ३१ अ च ।
४. ३. ३२ सिन्धु अपकराभ्यां कन् ।
४. ३. ३३ अण् अञौ च ।
४. ३. ३४ श्रविष्ठाफल्गुनी अनुराधा स्वातितिष्यपुनर्वसुहस्तविशाखा अषाढाबहुलात् लुक् ।
४. ३. ३५ स्थान अन्तगोशालखरशालात् च ।
४. ३. ३६ वत्सशाला अभिजित् अश्वयुज् शतहिषजः वा ।
४. ३. ३७ नक्षत्रेभ्यः बहुलं ।
४. ३. ३८ कृतलब्धक्रीतकुशलाः ।
४. ३. ३९ प्रायभवः ।
४. ३. ४० उपजानु उपकर्ण उपनीवेः ठक् ।
४. ३. ४१ संभूते ।
४. ३. ४२ कोशात् ढञ् ।
४. ३. ४३ कालात् साधुपुष्प्यत्पच्यंआनेषु ।
४. ३. ४४ उप्ते च ।
४. ३. ४५ आश्वयुज्याः वुञ् ।
४. ३. ४६ ग्रीष्मवसन्तात् अन्यतरस्यां ।
४. ३. ४७ देयं ऋणे ।
४. ३. ४८ कलापि(न्)अश्वत्थ यव बुसात् उन् ।
४. ३. ४९ ग्रीष्म अवरसंआत् वुञ् ।
४. ३. ५० संवत्सर आग्रहायणीभ्यां ठञ् च ।
४. ३. ५१ व्याहरति मृगः ।
४. ३. ५२ तद् अस्य सोढं ।
४. ३. ५३ तत्र भवः ।
४. ३. ५४ दिश् आदिभ्यः यत् ।
४. ३. ५५ शरीर अवयवात् च ।
४. ३. ५६ दृतिकुक्षिकलशिवस्ति अस्ति अहेर्ढञ् ।
४. ३. ५७ ग्रीवाभ्यः अण् च ।
४. ३. ५८ गम्भीरात् ञ्यः ।
४. ३. ५९ अव्ययीभाव् आत् च ।
४. ३. ६० अन्तःपूर्वपदात् ठञ् ।
४. ३. ६१ ग्रांआत् परि अनुपूर्वात् ।
४. ३. ६२ जिह्वामूल अङ्गुलेः छः ।
४. ३. ६३ वर्ग अन्तात् च ।
४. ३. ६४ अशब्दे यत्खौ न्यतरस्यां ।
४. ३. ६५ कर्णललाटात् कन् अलंकारे ।
४. ३. ६६ तस्य व्याख्याने इति च व्याख्याअव्यआम्नः ।
४. ३. ६७ बहु अच् अः अन्त उदा त्तात् ठञ् ।
४. ३. ६८ क्रतुयज्ञेभ्यः च ।
४. ३. ६९ अध्यायेषु एव ऋषेः ।
४. ३. ७० पौरोडाशपुरोडाशात्ष्ठन् ।
४. ३. ७१ छन्दसः यत् अणौ ।
४. ३. ७२ द्व्यच् ऋत् ब्राह्मण ऋच्प्रथम अध्वरपुरष्चरणनामाख्यातात् ठक् ।
४. ३. ७३ अण् ऋगयन आदिभ्यः ।
४. ३. ७४ ततः आगतः ।
४. ३. ७५ ठक् आयस्थानेभ्यः ।
४. ३. ७६ शुण्डिक आदिभ्यः अण् ।
४. ३. ७७ विद्यायोनिसंबन्धेभ्यः वुञ् ।
४. ३. ७८ ऋत् अः ठञ् ।
४. ३. ७९ पितुर्यत् च ।
४. ३. ८० गोत्रात् अङ्कवत् ।
४. ३. ८१ हेतुमनुष्येभ्यः अन्यतरस्यां रूप्यः ।
४. ३. ८२ मयट् च ।
४. ३. ८३ प्रभवति ।
४. ३. ८४ विदूरात् ञ्यः ।
४. ३. ८५ तद् गच्छति पथि(न्)दूतयोः ।
४. ३. ८६ अभिनिष्क्रामति द्वारं ।
४. ३. ८७ अधिकृत्य कृते ग्रन्थे ।
४. ३. ८८ शिशुक्रन्दयमसभद्वंद्व इन्द्रजनन आदिभ्यः छः ।
४. ३. ८९ सः अस्य निवासः ।
४. ३. ९० अभिजनः च ।
४. ३. ९१ आयुधजीविभ्यः छः पर्वते ।
४. ३. ९२ शण्डिक आदिभ्यः ञ्यः ।
४. ३. ९३ सिन्धुतक्षशिला आदिह्यः अण् अञु ।
४. ३. ९४ तूदीशलातुरवर्मतीकूचवारात् ढक्छण्- ढञ्यकः ।
४. ३. ९५ भक्तिः ।
४. ३. ९६ अचित्तात् अदेशकालात् ठक् ।
४. ३. ९७ महाराजात् ठञ् ।
४. ३. ९८ वासुदेव अर्जुनाभ्यां वुन् ।
४. ३. ९९ गोत्रक्षत्रिय आख्येह्यः अहुलं वुञ् ।
४. ३. १०० जनपदिणां जनपदवत् सर्वं जनपदेन समानशब्दानां बहुवचने ।
४. ३. १०१ तेन प्रोक्तं ।
४. ३. १०२ तित्तिरिवरतन्तुखण्डिक उखात् छण् ।
४. ३. १०३ काश्यपकौशिकाभ्यां ऋषिभ्याम् णिनिः ।
४. ३. १०४ कलापि(न्)वैसम्पायन न्तेआसिह्यः च ।
४. ३. १०५ पुराणप्रोक्तेषु ब्राह्मणाल्पेषु ।
४. ३. १०६ शौनक आदिभ्यः छन्दसि ।
४. ३. १०७ कठचरकात् लुक् ।
४. ३. १०८ कलापिनः अण् ।
४. ३. १०९ छगलिनः ढिनुक् ।
४. ३. ११० पाराशर्यशिलालिभ्यां भिक्षुनटसूत्रयोः ।
४. ३. १११ कर्मन्दकृशाश्वात् इनिः ।
४. ३. ११२ तेन एकदिक् ।
४. ३. ११३ तसिः च ।
४. ३. ११४ उरसः यत् च ।
४. ३. ११५ उपज्ञाते ।
४. ३. ११६ कृते ग्रन्थे ।
४. ३. ११७ संज्ञयां ।
४. ३. ११८ कुलाल आदिभ्यः वुञ् ।
४. ३. ११९ क्षुद्राभ्रमरवटरपादपात् अञ् ।
४. ३. १२० तस्य इदं ।
४. ३. १२१ रथात् यत् ।
४. ३. १२२ पत्त्रपूर्वात् अञ् ।
४. ३. १२३ पत्त्र अध्वर्युपरिषडः च ।
४. ३. १२४ हलसीरात् ठक् ।
४. ३. १२५ द्वंद्वात् वुन् वैरमैथुनिकयोः ।
४. ३. १२६ गोत्रचरणात् वुञ् ।
४. ३. १२७ संघ अङ्कलक्षणेषु अञ्यञिञां अण् ।
४. ३. १२८ शाकलात् वा ।
४. ३. १२९ छन्दोग औक्थिकयाज्ञिकबह्वृचनटात् ञ्यः ।
४. ३. १३० न दण्डमाणव अन्तेवासिषु ।
४. ३. १३१ रैवतिक आदिभ्यः छः ।
४. ३. १३२ कौपिञ्जलहास्तिपदात् अण् ।
४. ३. १३३ आथर्वणिकस्य इकलोपः च ।
४. ३. १३४ तस्य विकारः ।
४. ३. १३६ बिल्व आदि भ्य्यः अण् ।
४. ३. १३७ क उपधात् च ।
४. ३. १३८ त्रपुजतुनोः षुक् ।
४. ३. १३९ ओरञ् ।
४. ३. १४० अनुदात्त आदेः च ।
४. ३. १४१ पलाश आदिभ्यः वा ।
४. ३. १४२ शम्याः ट्लञ् ।
४. ३. १४३ मयट् वा एतयोर्भाषायां अभक्ष्य आच्छादनयोः ।
४. ३. १४४ नित्यं वृद्धशर आदिभ्यः ।
४. ३. १४५ गोः च पूरीषे ।
४. ३. १४६ पिष्टात् च ।
४. ३. १४७ संज्ञायां कन् ।
४. ३. १४८ व्रीहेः पुरोडाशे ।
४. ३. १४९ असंज्ञयां तिलयवाभ्याम् ।
४. ३. १५० द्व्यचः छन्दसि ।
४. ३. १५१ न उत्वत् वर्ध्रबिल्वात् ।
४. ३. १५२ ताल आदिभ्यः अण् ।
४. ३. १५३ जातरूपेभ्यः परिमाणे ।
४. ३. १५५ ञ्- इतः च तत्प्रत्ययात् ।
४. ३. १५६ क्रीतवत् परिमाणात् ।
४. ३. १५७ उष्ट्रात् वुञ् ।
४. ३. १५८ उमा ऊर्णयोर्वा ।
४. ३. १५९ एण्याः ढञ् ।
४. ३. १६० गोपयसोर्यत् ।
४. ३. १६१ द्रोः च ।
४. ३. १६२ माने वयः ।
४. ३. १६३ फले लुक् ।
४. ३. १६४ प्लक्ष आदिभ्यः अण् ।
४. ३. १६५ जम्ब्वाः वा ।
४. ३. १६६ लुप् च ।
४. ३. १६७ हरीतकी आदिभ्यः च ।
४. ३. १६८ कंसीयपरशव्ययोर्यञ् अञ् औ लुक् च ।

४. ४.

४. ४. १ प्राक् वहतेः ठक् ।
४. ४. २ तेन दीव्यति खनति जयति जितं ।
४. ४. ३ संस्कृतं ।
४. ४. ४ कुलत्थक उपधात् अण् ।
४. ४. ५ तरति ।
४. ४. ६ गोपुच्छात् ठञ् ।
४. ४. ७ नौद्व्यचः ठन् ।
४. ४. ८ चरति ।
४. ४. ९ आकर्षात्ष्ठल् ।
४. ४. १० पर्प आदिभ्यः ष्ठन् ।
४. ४. ११ श्वगणात् ठञ् च ।
४. ४. १२ वेतन आदिभ्यः जीवति ।
४. ४. १३ वस्नक्रयविक्रयात् ठन् ।
४. ४. १४ आयुधात् छ च ।
४. ४. १५ हरति उत्सङ्ग आदिभ्यः ।
४. ४. १६ भस्त्रा आदिभ्यः ष्ठन् ।
४. ४. १७ विभाषा विवधव्ज्वधात् ।
४. ४. १८ अण् कूटिलिकायाः ।
४. ४. १९ निर्वृत्ते अक्षद्यूत आदिभ्यः ।
४. ४. २० क्त्रेर्मप् नित्यं ।
४. ४. २१ अपमित्ययाचिताभ्यां कक् कनौ ।
४. ४. २२ संसृष्- टे ।
४. ४. २३ चूर्णात् इनिः ।
४. ४. २४ लवणात् लुक् ।
४. ४. २५ मुद्गात् अण् ।
४. ४. २६ व्यञ्जनैरुपसिक्ते ।
४. ४. २७ ओजः सहसम्भसा वर्तते ।
४. ४. २९ परिमुखं च ।
४. ४. ३० प्रयच्छति गर्ह्यं ।
४. ४. ३१ कुस्ज्ददश एकादशात् ष्ठन् ष्ठचौ ।
४. ४. ३२ उञ्छति ।
४. ४. ३३ रक्षति ।
४. ४. ३४ शब्ददर्दुरं करोति ।
४. ४. ३६ परिपन्थं च तिष्ठति ।
४. ४. ३७ माथ=उत्तरपदपदवी=अनुपदं धावति ।
४. ४. ३८ आक्रन्दात्थञ् च ।
४. ४. ३९ पद उत्तरपदं गृह्- णाति ।
४. ४. ४० प्रतिकण्ठ अर्थ ललमं च ।
४. ४. ४१ धर्मं चरति ।
४. ४. ४२ प्रतिपथं एति ठन् च ।
४. ४. ४३ समवायान् समवैति ।
४. ४. ४४ परिषदः ण्यः ।
४. ४. ४५ सेनायाः वा ।
४. ४. ४६ संज्ञायां ललाटकुक्कुट्यौ पश्यति ।
४. ४. ४७ तस्य धर्म्यं ।
४. ४. ४८ अण् महिषी आदिभ्यः ।
४. ४. ४९ ऋतः अञ् ।
४. ४. ५० अवक्रयः ।
४. ४. ५१ तद् अस्य पण्यं ।
४. ४. ५२ लवणात् ठञ् ।
४. ४. ५३ किशर आदिभ्यः ष्ठन् ।
४. ४. ५४ शलालुनः अन्यतरस्स्यां ।
४. ४. ५५ शिल्पम् ।
४. ४. ५६ मड्डुकझर्जरात् अण् न्यतरस्यां ।
४. ४. ५७ प्रहरणं ।
४. ४. ५८ परश्वधात् ठञ् च ।
४. ४. ५९ शक्तियष्ट्योरीकक् ।
४. ४. ६० अस्तिनास्तिदिष्टं मतिः ।
४. ४. ६१ शीलं ।
४. ४. ६२ छत्त्र आदिभ्यः णः ।
४. ४. ६३ कर्म अध्ययने वृत्तं ।
४. ४. ६४ बहु अच्पूर्वपदात् ठच् ।
४. ४. ६५ हितं भक्षाः ।
४. ४. ६६ तद् अस्मै द्ज्यते नियुक्तं ।
४. ४. ६७ श्राणामांस ओदणात् टिठन् ।
४. ४. ६८ भक्तात् अण् अन्यतरस्यां ।
४. ४. ६९ तत्र नियुक्तः ।
४. ४. ७० अगार अन्तात् ठन् ।
४. ४. ७१ अध्यायिनि अदेशकालात् ।
४. ४. ७२ कठिन अन्तप्रस्तारसंथानेषु व्यवारति ।
४. ४. ७३ निकटे वसति ।
४. ४. ७४ आवसथात्ष्ठल् ।
४. ४. ७५ प्राक् हितात् यत् ।
४. ४. ७६ तद् वहति रथयुगप्रासङ्गं ।
४. ४. ७७ धुरः यत् ढकौ ।
४. ४. ७८ खः सर्वधुरात् ।
४. ४. ७९ एकधुरात् लुक् च ।
४. ४. ८० शकटात् अण् ।
४. ४. ८१ हलसीरात् ठक् ।
४. ४. ८२ संज्ञायां जन्याः ।
४. ४. ८३ विध्यति अधनुषा ।
४. ४. ८४ धनगणं लब्धा ।
४. ४. ८५ अन्णात् णः ।
४. ४. ८६ वशं गतः ।
४. ४. ८७ पदं अस्मिन् दृश्यम् ।
४. ४. ८८ मूलं अस्य आबर्हि ।
४. ४. ८९ संज्ञायां धेनुष्या ।
४. ४. ९० गृहपतिना संयुक्ते ञ्यः ।
४. ४. ९१ नौवयः धर्मविसमूलमूलसीतातुलाभ्यः तार्यतुल्यप्राप्यवध्य आनाम्यसमसमितसम्मितेषु ।
४. ४. ९३ छन्दसो निर्मिते ।
४. ४. ९४ उरसाः अण् च ।
४. ४. ९५ हृदयस्य प्रियः ।
४. ४. ९६ बन्धन् ए च ऋषौ ।
४. ४. ९७ मतजनहलात् करणजल्पकर्षेसु ।
४. ४. ९८ तत्र साधूः ।
४. ४. ९९ प्रतिजन आदिभ्यः खञ् ।
४. ४. १०० भक्तात् णः ।
४. ४. १०१ परिषदः ण्यः ।
४. ४. १०२ कथाआदिभ्यः ठक् ।
४. ४. १०३ गुड आदिभ्यः ठञ् ।
४. ४. १०५ सभायाः यः ।
४. ४. १०६ ढः छन्दसि ।
४. ४. १०७ समानतीर्थे वासी ।
४. ४. १०८ समान उदरे शयितसो च उदात्तः ।
४. ४. १०९ सोदरात् यः ।
४. ४. ११० भवे छन्दसि ।
४. ४. १११ पाथः नदीभ्यां ड्यण् ।
४. ४. ११२ वेशन्तहिमवद्भ्यां अण् ।
४. ४. ११३ स्रोतस्दह् विभाषा ड्यत् ड्यऊ ।
४. ४. ११४ सगर्भसयूथसनुतात् यन् ।
४. ४. ११५ तुग्रात् घन् ।
४. ४. ११६ अग्रात् यत् ।
४. ४. ११७ घ छौ च ।
४. ४. ११८ समुद्र अभ्रात् घः ।
४. ४. ११९ बर्हिषि दत्तं ।
४. ४. १२० दूतस्यभागकर्मणी ।
४. ४. १२१ रक्षः यातूणां हनणी ।
४. ४. १२२ रेवतीजगतीहविष्याभ्यः प्रशस्ये ।
४. ४. १२३ असुरस्य स्वं ।
४. ४. १२४ मायायां अण् ।
४. ४. १२५ तद्वान् आसां उपधानो मन्त्र इति इष्टकासु लुक् च मतोः ।
४. ४. १२६ अश्विमान् अण् ।
४. ४. १२७ वयस्यासु मूर्ध्नो मतुप् ।
४. ४. १२८ मतु अर्थे मासतन्वोः ।
४. ४. १२९ मधोर्ञ च ।
४. ४. १३० ओजसः अहनि यत्खौ ।
४. ४. १३२ ख च ।
४. ४. १३३ पूर्वैः कृतं इनियौ च ।
४. ४. १३४ अद्भिः संस्कृतं ।
४. ४. १३५ सहस्रेण संमितऊ घः ।
४. ४. १३६ मतौ च ।
४. ४. १३७ सोमं अर्हति यः ।
४. ४. १३८ मये च ।
४. ४. १३९ मधोः ।
४. ४. १४० वसोः संऊहे च ।
४. ४. १४१ नक्षत्रात् घः ।
४. ४. १४२ सर्वदेवात् तातिल् ।
४. ४. १४३ शिवशम् अरिष्टय करे ।
४. ४. १४४ भावे च .